Zwierzyna

 

Gatunki łowne, polowanie, ciekawostki 

 

Łoś

 

los   Łoś należy do zwierzyny płowej i jest największym ze wszystkich jele­niowatych. Byki osiągają do 400 a niekiedy nawet do 500 kg masy ciała. Klę­py (łosze) są zdecydowanie mniejsze. Łosie wyróżniają się długimi ba­dylami, które ułatwiają im poruszanie się w terenie bagnistym. Spłoszony łoś porusza się skroczem, przestawiając jednocześnie oba badyle raz z le­wej a raz z prawej strony. U starszych byków widoczna jest grzywa i bro­da. Ro­sochy dorosłych byków przyjmują formę półłopat lub łopat. Z łopat wyra­stają pasynki. Stare byki od młodych możemy czasami odróżnić rów­nież po portkach.


Kolor sukni byków i klęp nie ma wielkich różnic. Podobnie suknia zi­mowa i letnia są kolorystycznie podobne. Łosie żyją w niewielkich chma­rach. Starsze byki są samotnikami i trzymają się z dala od chmar. Bukowi­sko odbywa się we wrześniu. Po tym czasie dojrzałe klepy są pobukane. Ło­szaki przychodzą na świat w maju lub na początku czerwca. W okresie bu­kowiska byki przyjmują pozę zwaną flemen i wciągają pyzą woń rujnej klępy. W tym czasie byk często rży, postękuje, parska i chrapie. Łosie lubią zażywać kąpieli i nurzać się w błocie.

 

  Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

Byki, klępy, łoszaki pod całoroczną ochroną

NO NO NO NO NO NO NO NO NO NO NO NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

Od 2001 r. w Polsce polowanie na łosie jest zabronione. Mimo że znajdują się na liście zwierząt łownych, to obowiązuje całoroczny okres ochronny na byki, klępy i łoszaki. Początkowo odroczenie na odstrzał łosi miało obowiązywać przez 10 lat, jednak do tej pory nie zostało ono zniesione.

Broń

Broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta200

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer100

 

 

Amunicja

polplaszczowy

Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2500 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.

 

Uprawnienia

- podstawowe przy polowaniu na klępy i łoszaki

- selekcjonerskie przy polowaniu na byki

 

Trofeum

Rosochy lub łopaty, skóra i medalion

 
Statystyki

StatLosie

 

 

 

Ciekawostki

– Łosie są jedynymi jeleniowatymi potrafiącymi nurkować i w ten sposób zdobywać pożywienie.

- W okresie bukowiska byki przez dwa tygodnie nie śpią i nie żerują.

- Podczas bukowiska byki tarzają się w ziemi zroszonej własnym mocze, w którym znajdują się feromony przywabiające i pobudzające łosze.

- W okresie wzrostu poroża zapotrzebowanie łosi na składniki odżywcze jest tak duże, że zjadają one do 50 kg żeru, co stanowi około 10% ich masy ciała.

- Średnie zapotrzebowanie dorosłego łosia na żer to około 40 kg zielonej masy dziennie.

- W okresie zimowym dorosły łoś potrafi zjeść około 17 kg igliwia, młodych pędów i kory dziennie, przez co może wyrządzać znaczne szkody w lasach.

- Łosie potrafią biegać z szybkością nawet 16 km/h. Dożywają do 25 lat.

- Dawniej łój z łosia służył do wyrobu świec, kości używane były przez tokarzy z uwagi na to, że bielą i delikatnością imitowały kość słoniową. Skóry używano do wyrobu pasków, siodeł, poduszek, spodni i rękawiczek. Dłuższą sierść wykorzystywano do wypychania materacy a racice ścierano na proszek, który służył jako medykament na różne dolegliwości.

 

- Ile zjada łoś w okresie wzrostu poroża i co z tego wynika?

Łoś jest obok niedźwiedzia (zwanego na potrzeby propagandy proekologicznej misiem) jednym z rodzimych, dzikich zwierząt budzących w przeciętnym obserwatorze same pozytywne emocje. Przede wszystkim jest stworzeniem wielkim, można by rzec ogromnym, większym niż koń (a koń, jaki jest - każdy widzi zgodnie z klasyczną definicją). Tym samym łoś jest zauważalny. W rankingu ludzkiej miłości do zwierząt daje mu to zdecydowane fory. Bo czyż tyle sympatii i politowania wzbudza makolągwa ( ptaszek objęty całoroczną ochroną gatunkową występujący znacznie liczniej niż łoś na terenie całego naszego kraju)? Po drugie łoś jest klasyfikowany już przez dzieci jako stworzenie „dobre”. Czy widział ktoś kreskówkę, w której występowałby zły, podstępny łoś i dobry, potulny wilk? Przypisywane łosiowi cechy charaktery ludzkiego - przyjacielskość, gamoniowatość, filozoficzne podejście do życia powodują, że w odbiorze społecznym łoś to chodząca dobroć. I może by tak było, gdyby nie fakt, że to przemiłe stworzenie musi coś jeść. W zasadzie to zaprogramowane jest na jedzenie. Prosta sprawa - gdyby nie jadło przestałoby istnieć. I tu zaczyna być problem. Łoś, skoro jest duży - musi dużo jeść. Proporcje długości nóg i szyi łosia powodują, że jest on zwierzęciem, które ogryza rośliny na wysokości 50-200 cm ponad ziemią. Długa, chwytna górna warga - ta która wzbudza tyle politowania w jego wizerunku - i ruchliwy, szorstki język zamieniają się w maszynę do przegryzania pędów drzew i krzewów, objadania ich z liści, pączków i krótkopędów. Z roślin drzewiastych łoś wybiera sosną, jałowiec, jodłę, modrzew i świerk. Rośliny te dostarczają mu wysokokalorycznego pokarmu w postaci igliwia, pączków, pędów i nasion. Łoś latem potrzebuje około 30-50 kg pokarmu dziennie, zimą około 12 kg a wiosną 10 kg. A to już niemało. Dla zdobycia posiłku łoś idzie przez młodniki. Jak sowiecki tank. Łamiąc drzewka stojące mu na drodze. Idzie powoli, jednocześnie obdzierając z kory te drzewa, których nie połamał. Nie jest przy tym oszczędny. W końcu to nie jego młodniki. Drzewka odarte z kory na długości kilkudziesięciu centymetrów mają marne szanse na przeżycie. A całe hektary młodników przestają istnieć. Warto zauważyć, że jedna 60 letnia sosna produkuje tlen potrzebny dla 50 osób. Łoś nie daje sosnom osiągnąć wieku 10 lat.

   Co robić? Może w rejony odwiedzane przez łosie wywozić smaczną łosiową karmę? Ale wtedy łoś z dzikiego zwierza ewoluuje w kierunku krowy domowej. To może ogrodzić wszystkie młodniki - łosia nie będzie. Jak nie patrzeć, człowiek też jest elementem ekosystemu. Dlatego łosia traktuję jako szkodnika. Póki co, możemy zwiększać intensywność zalesiania kraju. Pamiętajmy jednak, że odbędzie się to kosztem pól uprawnych. To co chcemy mieć? Chleba naszego powszedniego na stole, czy sympatyczne łosie za płotem? Łoś obecnie jest zwierzęciem łownym, ale w Polsce dopuszczenie do polowań na te największe w Polsce ssaki kopytne jest zawieszone ( moratorium). Czy na długo?

Piotr Korczak

 
 
Statystyka populacji i wielkość odstrzału według oficjalnych danych GUS w okresie od 2005r.
StatLosie
 
 

 

 

Jeleń szlachetny

jelen   Jeleń szlachetny to drugi pod względem wielkości przedstawiciel zwierzyny płowej w Polsce. Żyje w chmarach, którym przewodzi doświadczona łania licówka. W skład chmary wchodzą byki, łanie i cielaki. W okresie rykowiska wiodącą rolę odgrywa byk stadny, który dbając o własną chmarę odpędza od niej potencjalnych rywali i chłysty. Poza okresem rykowiska bykowi głównemu najczęściej towarzyszy adiutant. Donośny wyjątkowy ryk w okresie godowym wydaje basista.


Jeleń szlachetny wymaga dużych kompleksów leśnych, które przemierza ciągnąc utartymi szlakami i przesmykami.
Jelenie potrzebują dostępu do kąpielisk, gdzie babrają się i zażywają kąpieli błotnych. Po takich kąpielach malują pnie pobliskich drzew. Dojrzałe byki nakładają okazałe wieńce a pod szyją noszą widoczną brodę. Badyle zakończone są racicami, na zadzie widoczny jest talerz oraz kwiat.

 

Jeleń nakładając kolejno coraz okazalszy oręż z coraz większą liczbą gałęzi na konarach, przybiera formy szpicaka, widłaka, szóstaka, ósmaka … czternastaka, szesnastaka … czterodwudziestaka itd. Jeżeli konar zakończony jest trzema grotami, byka noszącego taki oręż nazywamy koronnym. Na tykach widoczne są bruzdy i perły.

 

Po zrzuceniu wieńca byk staje się gomółą. W dolnym kąciku świec znajduje się łzawnica (łzawica), z której w okresie godowym wydziela się substancja zapachowa. Jednym z trofeów są grandle wykorzystywane na ozdoby i jako dodatki do biżuterii myśliwskiej a także kostka św. Huberta.

 

Na jelenie polujemy indywidualnie i zbiorowo. Podczas rykowiska wabimy je używając m. in. muszli trytona.

 

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Byki - od dnia 21 sierpnia do końca lutego OK  OK NO   NO NO   NO NO  NO OK   OK  OK  OK  OK
Łanie - od dnia 1 października do dnia 15 stycznia OK NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK
Cielęta - od dnia 1 października do końca lutego OK  OK  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling 

 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta 200

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer 100

 

Amunicja

polplaszczowy

Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy

 

Broń

Gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling wyłącznie przy polowaniu na łanie i cielęta przy strzałach na odległość do 40 metrów

 

dubeltowkabok 40

 

 

Amunicja

breneka

Myśliwska amunicja kulowa 

 

Uprawnienia

‒ podstawowe przy polowaniu na łanie i cielęta
‒ selekcjonerskie przy polowaniu na byki

 

Polowanie

Poluje się indywidualnie i zbiorowo. Indywidualne polowania z podchodu, zasiadki lub na wab. Wabienie daje najlepsze rezultaty w okresie rykowiska. Wabić można przy użyciu muszli trytona, odpowiednio przygotowanych rogów bawolich, tub z tworzywa, a nawet szkła od lampy naftowej. 

Trofeum

Wieniec, grandle, skóra, medalion i kostka św. Huberta

 
Statystyka

StatJelen

 

 

Ciekawostki

- Jelenie dobrze widzą kolor niebieskie i jego odcienie, natomiast czerwony, pomarańczowy i zielony odbierają jako odcienie szarości. Ich wzrok jednak jest szczególnie wrażliwy na ruch a budowa oczu pozwala na dobrą orientację w ciemnościach.

- Jelenie byki w czasie rykowiska przez prawie trzy tygodnie nie pobierają pokarmu. 

- Jeleń szlachetny w naturalnym środowisku może dożywać do 20 lat.

- Dzienne zapotrzebowanie pokarmowe dorosłego jelenia to około 10 - 12 kg podstawowego żeru. 

- Bezoar, czyli łzy jelenie używane były dawniej przez ludność wiejską jako lekarstwo na zaraźliwe choroby.

- Jak dawniej wykorzystywano upolowane jelenie? Mięso oczywiście przeznaczano do jedzenia, skórę przerabiano na irchę, poroża służyły do ozdoby komnat, racice wykorzystywali tokarze do wytwarzania przeróżnych wyrobów, z sierści robiono materace i kapelusze a tłuszcz używano do wyrobu mydła.

- Dojrzały jeleń potrzebuje rocznie 30 kg soli, którą zawiera pobierany żer. W łowiskach słabych i jednogatunkowych lasach o słabo zróznicowanej florze, konieczne jest podawanie zwierzynie soli w lizawkach dla uzupełnienia jej niedoboru. 

 

 

 

Jeleń sika

 

  Wobec jelenia sika używamy tych samych określeń w języku łowieckim co do jelenia szlachetnego.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Byki, łanie i cielęta - od dnia 1 października do dnia 15 stycznia
OK NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 

 

Broń

Broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling 

 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta 200

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer 100

 

Amunicja
polplaszczowy
Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy
 
Broń

Gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling wyłącznie przy polowaniu na łanie i cielęta przy strzałach na odległość do 40 metrów

dubeltowkabok 40

 

 

Amunicja

breneka

Myśliwska amunicja kulowa 

 
Uprawnienia

- podstawowe przy polowaniu na łanie i cielęta
- selekcjonerskie przy polowaniu na byki

 

Trofeum

wieniec, skra, medalion

 
Polowanie

Na jelenie sika poluje się podobnie jak na jelenie szlachetne ‒ indywidualnie i zbiorowo. 

 

Ciekawostki

Okres godowy, nazywany gwizdowiskiem, rozpoczyna się w połowie października i kończy niekiedy pod koniec listopada. Nazwa gwizdowisko wzięła się od charakterystycznego głosu wydawanego przez byki w tym czasie.

 

 

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Daniel

daniel  Daniele zaliczamy do zwierzyny płowej. Wyróżniają się one najbardziej zróżnicowanym ubarwieniem sukni. Często spotykamy albionosy jak i osobniki dotknięte melanizmem. W ubarwieniu sukni dobrze widoczne są jaśniejsze cętki.


Daniele żyją w chmarach, w których przebywają zarówno byki, łanie jak i cielęta. W ciągu roku chmarę prowadzi łania licówka a w okresie bekowiska chmarze przewodzi byk stadny, który odgania w tym czasie od chmary chłysty i podciołki. Byk główny przygotowując się do bekowiska wykopuje dołki rujowe (kołyski), w których następuje bekanie. Po okresie godowym byki są najczęściej pobekane.

 

U danieli dobrze widoczny jest kwiat na tle jasnej, czarno obrzeżonej serwety. W galopie daniele poruszają się w charakterystyczny sposób odbijając się od ziemi jednocześnie czterema badylami.


Byka w zależności od formy poroża nazywamy badylarzem, łyżkarzem, półłopataczem lub łopataczem. Zakola tworzące się w łopacie to zatoki a kostne wyrostki nazywamy sękami.


Szpile na badylach danieli znajdują są tak wysoko, że nigdy nie odciskają się w ich tropie, nawet w tropie gonnym. Daniele bardzo często wykorzystywane są do introdukcji, jako zwierzyna łatwo aklimatyzująca się prawie w każdym łowisku.

 

  Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Byki - od dnia 1 października do dnia 31 stycznia
OK  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK
Łanie i cielęta - od dnia 1 października do dnia 15 stycznia OK NO  NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling

 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta 200

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer 100

 

Amunicja

polplaszczowy
Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy

 

Broń

Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 

dubeltowkabok 40

 
Amunicja
breneka

Myśliwska amunicja kulowa przy strzałach na odległość do 40 metrów

 

Uprawnienia

- podstawowe przy polowaniu na łanie i cielęta


- selekcjonerskie przy polowaniu na byki

 
Polowanie

Na daniele, podobnie jak na inną zwierzynę płową, można polować zbiorowo lub indywidualnie, z zasiadki, na wab oraz z podchodu.

 

 

Trofeum
Łopaty, skóra, medalion
 
 
Ciekawostki

- Daniele charakteryzują się największą zmiennością ubarwienia sukni wśród wszystkich płowców. Spotykamy daniele o ubarwieniu od bardzo jasnego do prawie czarnego.

- W odróżnieniu od jeleni, daniele nigdy nie zażywają kąpieli wodnych ani błotnych.

- Uciekając, w galopie daniele odbijają się od ziemi jednocześnie czterema badylami, podskakując do góry.

 

 

Sarna

sarna   Sarna należy do najpospolitszych zwierząt łownych w Polsce. Sarnę zaliczamy do zwierzyny płowej. Żyje w grupach nazywanych rudlami. Samiec to rogacz, sarniak lub kozioł a samica to siuta lub koza. Młode to koźlęta (koźlaki). Cewki saren zakończone są racicami, powyżej których wyrastają szpile. Szpile nie są widoczne w tropie sarny. Odbijają się jedynie w tropie gonnym.

Podczas rujki kozy wydają głos zwany mikotem. Wabią w ten sposób rogacze, które gonią rujne kozy. Zaniepokojone rogacze wydają głos zwany brechaniem, szczekaniem lub oszczekiem.


Parostki kozła w pierwszym roku mogą przybierać formę guzików. W kolejnych latach rogacze z uwagi na nakładane parostki dzielimy na szpicaki, widłaki, szóstaki oraz niebyt często ósmaki. Do wyjątków należą parostki w formie dziesiątaka. Szóstak, najczęstsza docelowa forma parostków ma trzy gałązki na tyce. Parostki mogą przybierać różne nietypowe formy jak baranie rogi, korkociągi, szydła czy peruki. Rogacze z takimi parostkami nazywamy myłkusami.


Kozły w bardzo słabej kondycji to darniaki lub wyrodki. Rogacz cherlawy o bardzo słabym porożu to chmyz.


Uszy saren to łyżki, nogi to cewki a ogon to bukiet lub kwiatek. Na zadzie wyraźnie widoczne jest lustro nazywane również talerzem, zwierciadłem, chustką lub naleśnikiem. U starszych rogaczy wraz z wiekiem coraz wyraźniejsze stają się okulary a ich parostki ulegają uwstecznianiu.

   

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Kozły - od dnia 11 maja do dnia 30 września NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK  NO  NO  NO
Kozy i koźlęta - od dnia 1 października do dnia 15 stycznia 
OK NO NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta200

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer100

 

Amunicja

polplaszczowy

Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy

 

Broń

Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling

dubeltowkabok 40

 

Amunicja 

breneka

Myśliwska amunicja kulowa przy strzałach na odległość do 40 metrów 

 

Uprawnienia

- podstawowe przy polowaniu na kozy i koźlęta
- selekcjonerskie przy polowaniu na rogacze

 

Trofeum

Parostki, skóra i medalion

 

Polowanie

Na sarny poluje się indywidualnie i zbiorowo. Indywidualnie z zasiadki, z podchodu lub, w okresie rui, na wab. 

 
 
Ciekawostki

- Układ trawienny sarny zmusza te zwierzęta do pobierania pokarmu (z duża dokładnością) co 3 godziny.

- Spośród zwierzyny płowej sarna ma najgorszy wzrok (chociaż jest on wrażliwy na każdy ruch), jednak wyróżnia się doskonałym słuchem i bardzo dobrym węchem. Słyszy nawet z dużej odległości (300-500 m) wszystkie odgłosy, a więc odgłosy kroków, łamania gałązek i rozmowy .

- W zimie sarny tworzą rudle liczące nawet do 100 sztuk.

- Sarna zjada dziennie 4-5 kg soczystej karmy.

- Sarna potrzebuje dziennie ok 2-3 litrów wody. Najczęściej nie pobiera jej bezpośrednio lecz korzysta z wody zawartej w zjadanej roślinności.

 

 

Muflon

muflon Jedyny przedstawiciel rodziny pustorogich wśród zwierzyny łownej. Muflony zaliczamy do zwierzyny czarnej i grubej. Nie zrzucają corocznie ślimów jak czynią to płowce. Wyglądem przypominają owce domowe, ale są od nich większe. Masa tryka to około 40-50 kg a owcy do 35 kg.


Muflony żyją w kierdlach. Stare tryki poza okresem rui trzymają się osobno a kierdel prowadzi przodownica.

Ruja przypada na okres od połowy X do połowy XI. W tym czasie tryki staczają zacięte walki z rywalami o zgromadzone przy sobie owce. Wiosną owca kocisię wydając na świat jedno lub dwa jagnięta. Ślimy wyrastają wyłącznie trykom. Rosną do około 9 roku życia muflona i zakręcają się spiralnie. Na ich powierzchni dobrze widoczne są karby, roczne przyrosty, po których można ocenić wiek zwierzęcia. Na kożuchutryków wyraźnie zaznaczone jest siodło.

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Tryki od dnia 1 października do końca lutego OK  OK  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK
Owce i jagnięta od dnia 1 października do dnia 15 stycznia
OK NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling

 

Przy strzałach na odległość do 200 metrów

sztucerzluneta  200

 

Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer  100

 

Amunicja

polplaszczowy

Myśliwska amunicja kulowa, półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.

 

Broń

Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 

Przy strzałach na odległość do 40 metrów

dubeltowkabok  40

 

Amunicja

breneka

Myśliwska amunicja kulowa

 

Uprawnienia

- podstawowe

 

Trofeum

Ślimy, skóra i medalion

 

Polowanie

Polować można indywidualnie i zbiorowo, ale najbardziej emocjonujące są polowania indywidualne z podchodu. Muflony należą do zwierzyny wyjątkowo ostrożnej i w kierdlu zawsze jest zwierzę, które obserwuje otoczenie. Podchód na odległość skutecznego strzału jest wyjątkowo trudny, zwłaszcza w płaskim terenie bez naturalnych osłonale też przez to polowanie jest bardzo emocjonujące i wymaga od myśliwego dużych umiejętności. 

 

Ciekawostki

- Muflon jako jedyny ze zwierząt łownych w Polsce nie zrzuca corocznie ślimów, które przyrastają każdego roku i charakterystycznie się zakręcają.

 

- Muflony są wyjątkowo płochliwymi zwierzętami. Bardzo dobrze słyszą i widzą.

 

- Do Polski muflony po raz pierwszy sprowadzono w roku 1902. 

 

 

 

Dzik

dzik  Dziki zaliczamy do zwierzyny grubej i czarnej. Dziki według wieku dzielimy na warchlaki, przelatki, wycinki, odyńce i lochy. Młoda samica to loszka, stara doświadczona maciora to samura. Odyniec biorący udział w huczce to gamrat. Loszki często rzucają mioty już jako przelatki czyli w drugim roku życia.


Dziki żyją w grupach nazywanych watahami. War­chlaki z uwagi na ubarwienie sukni nazywamy również pasiakami. W ciągu dnia dziki chętnie odpoczywają w barłogu. Bardzo chętnie ba­brają i tarzają się w brochowisku zwanym również babrzyskiem albo kąpieliskiem. Stąd też pewnie dziki nazywamy również błociarzami, smo­luchami, smolakami, usmolami i czarnuchami. Po błotnych kąpielach dziki czochrają się o pnie drzew malując pnie wokół kąpieliska. W poszu­kiwaniu żeru dziki buchtują w lesie lub na polu, ryjąc gwizdem w runie lub ziemi. Wydają przy tym charakterystyczny odgłos zwany chrząkaniem. Zaniepokojony dzik prycha,dmucha i fuka tabakierą strosząc przy tym chyb i kłapiąc orężem. Oręż odyńca stanowią szable i fajki, którymi doskonale potrafi się bronić przed dzikarzami. Zawzięcie atakowany dzik potrafi ostro obciąć natarczy­wego psa. W okresie huczki dziki się lochają.

Dzik ma biegi zakończone rapciami. Powyżej rapci wyrastają szpile. Stare dziki mają charakterystyczne portki. Dzik patrzy świecami a słyszy słuchami. Gwizd dzika przechodzi w klarnet i zakończony jest tabakierą. Na policzkach wyrastają bokobrody. Ogon dzika w języku łowieckim to chwost. Duży dobrze odżywiony dzik jest oblany.

Na dziki polujemy przy nęci­skach, z podchodu, na zasiadce lub na polowaniu zbiorowym. Musimy jednak uważać, aby nie strzelać samury prowadzącej tramwaj. Strzelamy na komorę breneką lub z broni gwintowanej. Upolowane dziki patroszymy, tuszę schładzamy a w późniejszym czasie obielamy.

   

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Dziki odyńce, wycinki, przelatki oraz warchlaki - cały rok OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK
Dziki lochy - od dnia 15 sierpnia do dnia 15 stycznia OK NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK

Dziki w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2016 r

LochyPodlaskieDziki lochy
– na terenie województwa podlaskiego – przez cały rok,
– na terenie pozostałych województw – od dnia 1 stycznia do dnia 15 lutego oraz od dnia 15 maja do dnia 31 grudnia;

  
Dziki odyńce, wycinki, przelatki oraz warchlaki - cały rok OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK
Dziki lochy przez cały rok
OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK
Dziki lochy od dnia 1 stycznia do dnia 15 lutego oraz od dnia 15 maja do dnia 31 grudnia OK  OK NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- norki amerykańskie, jenoty i szopy pracze
- borsuki, tchórze, kuny (leśne i domowe) na terenach obwodów łowieckich na których występuje cietrzew lub głuszec
- lisy na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew lub prowadzono w ostatnich 2 latach kalendarzowych zasiedlenia zająca, bażanta lub kuropatwy
- piżmaki na terenach rybackich obrębów hodowlanych
- dziki - odyńce, wycinki, przelatki oraz warchlaki, przy czym za warchlaki uznaje się dziki od dnia urodzenia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego.

 

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling

Przy strzałach na odległość do 200 metrów
sztucerzluneta  200
Przy strzałach na odległość do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja 
polplaszczowy

Myśliwska amunicja półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 2000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy;
W przypadku polowania na warchlaki można używać amunicję półpłaszczową o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.

 

Broń

Myśliwska gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling

Przy strzałach na odległość do 40 metrów
dubeltowkabok  40
Amunicja
breneka

Myśliwska amunicja kulowa typu breneka 

 

Uprawnienia 
- podstawowe
 
Trofeum

Oręż (szable i fajki), skóra, medalion, pęk włosów z chybu (pióra)

 
Polowanie 

Na dziki poluje się indywidualnie przy nęciskach, z podchodu, podczas zasiadki, na wab lub na polowaniu zbiorowym.

 

Ciekawostki

- Dziki należą do zwierząt wszystkożernych. Odżywiają się zarówno pokarmem roślinnym jak i zwierzęcym.

 

- Dziki mają bardzo dobry słuch i węch a słabszy wzrok.

 

 

Borsuk

borsuk  Borsuki należą do drapieżników, ale zjadają również pokarm roślinny. Ich obecność w łowisku można poznać po latrynach, do których wypróż­niają się, zachowując w czystości swoje nory. Ich tropy są również łatwe do rozpoznania, gdyż mają wyraźne odbicia pięciu palców i pazurów. Również samo zwierzę jest łatwe do rozpoznania dzięki czarnym pasom biegnącym na sierści od pyska aż po kark. Psy często się włóczą ściągając do nor suche liście i ściółkę.


Na borsuki polujemy najczęściej na polowaniu indywidualnym z zasiadki lub z norowcami.

Suki dojrzałość płciową osiągają w drugim a psy w trzecim roku życia. Cieczka przypada na okres od sierpnia do października. U borsuków wystę­puje zjawisko ciąży przedłużonej. W miocie suka rodzi od 4 do 6 mło­dych.

 

Okresy polowań

II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Borsuki od dnia 1 września do dnia 30 listopada  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  NO
Na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew przez cały rok   OK  OK OK   OK  OK  OK  OK OK  OK  OK   OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- borsuki, tchórze, kuny (leśne i domowe) na terenach obwodów łowieckich na których występuje cietrzew lub głuszec

 

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling

Przy strzałach do 200 metrów 
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja
polplaszczowy  pelnoplaszczowy

Myśliwska amunicja półpłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.
Prawo zezwala wykorzystywać do polowania na drapieżniki zarówno pociski półpłaszczowe
, jak i pełnopłaszczowe. Do polowań z bronią gwintowaną wystarczą kalibry do 5,6 mm i amunicja pełnopłaszczowa, chociaż można używać również większe kalibry.

 
Broń

Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 

Przy strzałach na odległość do 40 metrów
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

W przypadku polowania z bronią gładkolufową amunicja śrutowa może jako ładunek zawierać śrut o średnicy do 4,5 mm. Wystarczający do polowań w zimie jest śrut nr 0 o średnicy 4 mm. 

 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum

Futro, czaszka, kęsy, pęczki włosów czuciowych

 
Polowanie

Polować można indywidulanie i zbiorowo. Najczęściej z zasiadki lub z norowcami (psami myśliwskimi). Poznawszy dobrze łowisko, można oczekiwać w pobliżu, aż borsuk wyjdzie na nocne łowy. Ponieważ zwierzę zaliczane jest do drapieżników, można na nie polować również przy nęcisku.  Polowanie z norowcami nie jest tak łatwe jak polowanie na lisy, gdyż borsuk jest zdecydowanie groźniejszym przeciwnikiem. Jego przednie łapy zakończone wyjątkowo ostrymi i mocnymi pazurami stanowią dobry oręż obronny, a rozległa sieć korytarzy utrudnia psom wypędzenie borsuka na powierzchnię.

 
Ciekawostki

- Borsuk jest największym przedstawicielem rodziny łasicowatych w Polsce.

- Borsuki maja bardzo dobry słuch i węch a słabszy wzrok.

- Borsuki znane są z wyjątkowej troski o czystość swoich nor, w których nigdy się nie załatwiają. Ich nory są bardzo rozległe, liczące niekiedy do 300 metrów łącznej długości, posiadające po kilka wejść.

- Podczas kopania rozległych nor borsuk usuwa do 25 ton ziemi.

- Borsuki często zajmują lisie nory a zamieszkujące je lisy przeganiają, chociaż w rozległych norach zdarza się, że rodzina borsuków potrafi współżyć w tej samej norze co rodzina lisów lub inna rodzina borsucza.

- Borsuki nie stanowią obecnie tak atrakcyjnej łowiecko zwierzyny jak dawniej. Skóry wykorzystuje się na różne wyroby kaletnicze, jednak nie ma w Polsce tradycji jedzenia mięsa borsuczego, chociaż w internecie znaleźć można informacje o przepisach na potrawy z borsuka stosowanych przez smakoszy w innych krajach, w tym i u naszych sąsiadów z południa i zachodu. Dużym popytem cieszy się natomiast sadło borsuka uważane za panaceum na liczne dolegliwości. Spotkać się możemy z wieloma ofertami różnych specyfików na bazie sadła borsuczego, jednak po statystykach pozyskania tych zwierząt w Polsce należy podchodzić do tych ofert z dużą rezerwą.

 

 

Słonka

slonka  Ptak ma ubarwienie od popielatego do brunatnego. Pierś i część brzuszna w kolorze popielatym z licznymi rdzawobrązowymi poprzecznymi prążkami. Pokrywy skrzydeł i część grzbietowa są brunatne z białymi plamkami. Skrzydła od spodu popielate, a końce sterówek prawie białe. Całość upierzenia jest pstrokata i zapewnia słonce doskonały kamuflaż. Charakterystyczny dla tego gatunku jest długi, cienki dziób i oczy osadzone prawie na szczycie głowy. U słonek nie występuje widoczny dymorfizm płciowy.

W skrzydłach słonek jedna z lotek nazywana jest ostrolotką lub piórkiem malarskim. Właśnie to jedno charakterystyczne pióro stanowi trofeum myśliwskie. Słonki wydają głos nazywany świstem lub poświstem. W okresie godowym samiczki wydają głos nazywany szeptem słonki. Ten głos naśladowany jest przez wabiarzy polujących na słonki.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Słonka (Scolopax rusticola)
Słonki od dnia 1 września do dnia 21 grudnia
NO  NO   NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 Broń
 Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40 
 Amunicja
 srutowy
 Na słonki poluje się z bronią gładkolufową i amunicją śrutową o średnicy 2,25 mm (nr 7).
 
 Uprawnienia
 - podstawowe
 
 Polowanie
 Polować można na ciągach lub z psem z podchodu. Czasami też trafi się okazja strzału do słonki na polowaniu zbiorowym. Dostępne są wabiki do polowań na słonki naśladujące głos samicy. Wabiki te były skuteczne podczas wiosennych polowań, kiedy to samczyki chętnie przylatywały na głos samiczki w okresie godowym. Obecnie w Polsce nie poluje się już na słonki wiosną.
 
Trofeum

Wypchany ptak albo jedno piór, lotek nazywane ostrolotką jak również piórkiem malarskim. Trofeum stanowi także charakterystyczne, czarne piórko, układające się w szczoteczkę, rosnące u nasady ogona słonki, inaczej bród­ka.

 

Ciekawostki

- Słonka jest prawdopodobnie jedynym ptakiem, który w razie zagrożenia potrafi przenieść pisklęta w inne miejsce (nawet w locie, przyciskając młode nogami i dziobem do podbrzusza).

 

 

Gołąb grzywacz

 

 Jedyny przedstawiciel rodziny gołębiowatych zaliczany do zwierząt łownych. Jest największym z gołebi występujących w Polsce. Podczas lotów tokowych oraz wzbijania się do lotu wydają skrzydłami odgłos nazywany klaskaniem. Są ptakami wyjatkowo ostrożnymi, bardzo trudnymi do podejścia na odległość strzału na otwartej przestrzeni. Charakterystyczną cechą grzywaczy, odróżniającą je od innych gołębi jest grzywa, czyli biała plama na upierzeniu szyi, która występuje tylko u osobników dojrzałych. W locie dodatkowo dobrze widoczna jest biała krawędź skrzydeł i ciemna przepaska na końcu ogona. Głos wydawany przez grzywacze nazywamy huczeniem. 

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Gołąb grzywacz (Columba palumbus)
Gołębie grzywacze od dnia 15 sierpnia do dnia 30 listopada
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 

 Broń 
 Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
 dubeltowkabok  40
 Amunicja
 srutowy
Na grzywacze poluje się z bronią gładkolufową i amunicją śrutową o średnicy 2,5 mm (nr 6).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Na grzywacze poluje się głównie na zlotach i przelotach i to najczęściej przy okazji polowań na inne ptactwo, zwłaszcza kaczki igęsi, jednak polowania urządzane wyłącznie mogą być bardzo emocjonujące i mają swoich zgorzałych zwolenników.
Aby polowania były udane, koniecznie musimy poznać zwyczaje grzywaczy oraz ich ulubione miejsca żerowania. Grzywacze lubią odpoczywać na dużych drzewach na skrajach lasów lub na pojedynczych drzewach wśród pól. Ponieważ mają doskonały wzrok, bardzo trudne i mało efektywne jest polowanie z podchodu. W zdecydowanej większości, to gołąb jest zwycięzcą i odlatuje zanim myśliwy podejdzie na dystans strzału. Znając jednak takie ulubione miejsca odpoczynku grzywaczy możemy odpowiednio wcześniej urządzić tam zasiadkę. Nie obędzie się bez doskonałego maskowania czy to w czatowni czy przy użyciu siatki maskującej.

 

Drugim sposobem polowań jest zasiadka lub podchód na żerowisku. Najczęściej będzie to śceirnisko po pszenicy lub rzepaku. Podchód najprawdopodobniej się nie uda z uwagi na brak naturalnych osłon na polu. Pozostaje więc urządzenie czatowni. Trudno nam jednak będzie wybrać odpowiednie miejsce, gdyż gołębie mogą żerować dosłownie wszędzie na rozległym polu i mając pod dostatkiem ziarna nie zbliżą się do nas. Pozostaje więc nam zachęcić je do tego wykorzystując bałwanki, które można wykonać samemu, bądź kupić gotowe. Aby zwiększyć efekt bałwanków wykorzystujemy karuzelę, na której obracają się atrapy gołębi.


Po ustrzeleniu pierwszego czy kolejnych grzywaczy nie opuszczamy czatowni, ponieważ gołębie, które odleciały po wystrzale, prawdopodobnie wrócą w to miejsce. Trafiony gołąb również posłuży nam jako naturalny bałwanek.

 

Do polowań można również wykorzystywać karuzelę. Jest to stojak z ruchomymi ramionami, na których umieszczono bałwanki grzy­waczy imitujące ptaki w locie.

 

Ciekawostki

- Gołab grzywacz jest jedynym gatunkiem łownym wśród wszystkich gołębi występujących w Polsce

 

 

Łyska

 Łyski chętnie zamieszkują wszelkie zbiorniki wodne z porośniętą linią brzegową. Można je spotkać niemal na wszystkich jeziorach, większych stawach, rozlewiskach i wolno płynących rzekach. Są obecne również na przybrzeżnych wodach Bałtyku.

   Wobec łysek stosujemy te same określenia z języka łowieckiego co wobec kaczek.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Łyska (Fulica atra)
Łyski od dnia 15 sierpnia do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 Broń
 Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
 dubeltowkabok  40
 Amunicja
 srutowy
 Strzelać można z broni gładkolufowej amunicją śrutową o średnicy 3 mm (nr 4).
 
Uprawnienia
- podstawowe 
 
Polowanie

Na łyski polujemy najczęściej przy okazji polowań na kaczki na stawach lub jeziorach. Łyski bardzo niechętnie zrywają się do lotu, dlatego prawo zezwala strzelać do łysek niebędących w locie, jednak decydując się na tkie strzały musimy być wyjątkowo ostrożni, gdyż strzelamy najczęściej pod ostrym kątem i ladunek śrutu odbija się od tafli wody. Zawsze też musimy dysponować dobrym aporterem. Zbarczona łyska potrafi przepłynąć pod wodą kilkadziesiąt metrów i bez psa jest praktycznie nie do odnalezienia.

 
Ciekawostki

- Łyska pod względem systematyki często mylona jest z kaczkami, które należą do rodziny kaczkowatych, natomiast łyska jest jedynym łownym przedstawicielem rodziny chruścieli, rząd żurawiowatych.  

 

 

Gęsi: białoczelna, gęgawa, zbożowa

ges   Dzikie gęsi ciągną w szyku zwanym kluczem. W czasie lotu często gęga­ją. Dzioby, podobnie jak u kaczek, zakończone są zakrzywionym do dołu paznokciem. Na żerowiska przybywają gromadnie i tworzą wówczas ta­buny. Wiosłują na dużych akwenach wodnych. Na gęsi polujemy na cią­gach i przelotach oraz na żerowiskach. Po strzeleniu dzikiej gęsi usuwamy wnętrzności przy użyciu kulki. Orientacyjny wiek gęsi możemy rozpoznać na podstawie oględzin bursy Fabrycjusza. Gęsi nie odznaczają się wyraź­nym dymorfizmem płciowym, przez co trudno odróżnić jest płeć ptaków. 

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Gęś gęgawa (Anser anser)
Gęsi gegawy od dnia 1 września do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK NO
 Gęś zbożowa (Anser fabalis)
Gęsi zbożowe od dnia 1 września do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK NO
 Gęś białoczelna (Anser albifrons)
Gęsi białoczelne od dnia 1 września do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK NO

GesiWojZachodnieGęsi gęgawy
- na terenie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego - do dnia 15 stycznia

Gęsi zbożowe i białoczelne
 

- na terenie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego - od dnia 1 września do dnia 31 stycznia,

 

Gęsi gęgawy na terenie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego od dnia 1 września do dnia 15 stycznia OK NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK OK
Gesi zbożowe  na terenie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego od dnia 1 września do dnia 31 stycznia OK NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK OK
Gęsi białoczelne  na terenie województw: zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiegonbod dnia 1 września do dnia 31 stycznia OK NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Do gęsi strzela się z broni gładkolufowej amunicją śrutową o średnicy 3,5‒4,0 mm (nr 2 do 0).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Na gęsi poluje się na ciągach i przelotach oraz na żerowiskach. Prawo zezwala strzelać do gęsi nie będących w locie.
Polowanie na gęsi należy do wyjątkowo trudnych, gdyż ptaki te są wyjątkowo ostrożne a żerują zawsze na otwartej przestrzeni w dużych tabunach. Zawsze też niektóre z nich pełnią rolę strażników, tak że podejście na odległość strzału nie jest proste i wymaga wręcz wyjątkowych zdolności maskowania się i podchodu.
Ciekawe są polowania na przelotach, gdyż gęsi najczęściej mają swoje stałe trasy i myśliwy znający swój teren potrafi urządzić zasiadkę na trasie przelotów.
Przy polowaniach na gęsi szczególnie ważne jest dobre maskowanie. Jeden gest, jeden ruch i już gęsi omijają nas dużym łukiem. Na polowanie na przelotach wybieramy dni dżdżyste, pochmurne, takie kiedy gęsi lecą na stosunkowo niskiej wysokości.
Możemy również polować na gęsi z wykorzystaniem bałwanków. Makiety rozstawiamy na żerowisku lub na wodzie a sami chowamy się w czatowni. Dodatkowo możemy próbować wabienia, naśladując odgłosy żerujących gęsi. Wabika można również uzywać na przelotach, do przywoływania lecących kluczy gęsi, jeśli omijają one miejsce, w którym na nie czekamy. Najlepsze efekty daje połączenie wabienia z rozłożonymi baławankami. Podczas łowów na gęsi koniecznie musimy mieć ze sobą dobrego aportera.

 
Ciekawostki

- Dzikie gęsi nie potrafią latać - jak niektóre ptaki - swobodnym lotem „ślizgowym. Aby gęsi mogły utrzymać się w powietrzu, przez cały czas muszą machać skrzydłami.


- Tylko jeden z łownych gatunków dzikich gęsi jest ptakiem lęgowym w Polsce. Jedynie gęś gęgawa zakłada gniazda i wyprowadza młode na terenie Polski.


- Gęś gęgawa i gęś zbożowa są największymi łownymi ptakami w Polsce

 

 

Kaczki: krzyżówka, cyraneczka, głowienka, czernica

krzyzowka   Najliczniejsza grupa ptaków łownych, z których kaczka krzyżówka jest najpospolitszym ptakiem łownym w Polsce. Do gatunków łownych w Pol­sce należą: krzyżówki, cyraneczki, głowienki, czernice.

Dzioby kaczek zakończone są paznokciem, na skrzydłach występują od­mienne dla każdego gatunku lusterka. Kaczki porozumiewają się m. in. kwakaniem.


W okresie toków często obserwujemy luzaki, które są strasznie natarczy­we wobec kaczek. Młode po wykluciu w ciągu kilku godzin opuszczają gniazdo. Klapaki pozostają przy kaczce do pełnego opierzenia.
Na kaczki polujemy na ciągach, kiedy z daleka słychać charakterystyczny poświst, oraz na zlotach. Równie atrakcyjne są polowania na sadach, jednak nigdy nie strzelamy do kucharki. Czasami, aby zwiększyć efektyw­ność polowania na kaczowisku, używamy krekuchy albo bałwanka.


Zlotkowane kaczki często ukrywają się w szuwarach, dlatego polując na kaczki musimy dysponować aporterem, który przyniesie nam strzelone lub tylko zbarczone ptaki. Strzelone kaczki powinniśmy szybko wykulkować i przenosić w trokach.

W celu zwiększenia udatności lęgów myśliwi wczesną wiosną ustawiają na zbiornikach wodnych kosze lęgowe.

 

 

Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Krzyżówka (Anas platyrhynchos)
Krzyżówki od dnia 15 sierpnia do dnia 21 grudnia
NO NO   NO   NO   NO   NO   NO   NO OK  OK  OK  OK  OK NO
 Cyraneczka (Anas crecca)
Cyraneczki od dnia 15 sierpnia do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO   NO   NO   NO OK  OK  OK  OK  OK NO
 Głowienka (Aythya ferina)
Głowienki od dnia 15 sierpnia do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK NO
 Czernica (Aythya fuligula)
Czernice od dnia 15 sierpnia do dnia 21 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.


 

 

 Broń
 Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

Do kaczek strzela się z broni gładkolufowej amunicją śrutową o średnicy 3 mm (nr 4). Cyraneczki należą do najmniejszych ptaków łownych i do polowań na ten gatunek wystarczy amunicja śrutowa o średnicy śrutu 2,25‒2,5 mm (nr 7 do 6).

 
 Uprawnienia
- podstawowe 
 
Polowanie

Na kaczki poluje się na ciągach, kiedy z daleka słychać charakterystyczny poświst, oraz na zlotach. Krzyżówki w ciągu dnia przebywają na otwartych akwenach wodnych, jednak po okresie żniw, kiedy na polach zostaje pełno ziarna, kaczki urządzają sobie tam nocne żerowiska. Na ścierniska potrafi zlatywać setki kaczek. Wystarczy, że myśliwy zna takie miejsca i będzie odpowiednio zamaskowany, a efekt polowania z pewością będzie wyśmienity. Czasami trzeba zachęcić przelatujące kaczki, aby wybrały na żerowisko miejsce w pobliżu naszej czatowni. Do tego celu służą bałwanki, które rozstawiamy na polu.
Równie atrakcyjne są polowania na sadach na stawach lub jeziorach, jednak nigdy nie należy strzelać do pierwszej kaczki (kucharki.
Polować możemy również z łodzi. Dobrze jeśli mamy pomocnika, który będzie wiosłował i sterował łodzią wzdłuż szuwarów. Podczas takich polowań nie wolno używać napędów silmnikowych. Przy ich pomocy możemy podpłynąć na miejsce polowania, ale później korzystamy wyłącznie z wioseł. Z uwagi na bezpieczeństwo z łodzi może strzelać tylko jeden myśliwy i to w kierunku przeciwnym, niż pozostałe osoby, z którymi płynie.
Dostępne są na rynku różne wabki naśladujące głosy wzywających się wzajemnie krzyżówek lub pojedyncze kwaknięcia kucharki. Dawniej korzystano także z krekuchy, kaczki hodowlanej o upierzeniu podobnym do krzyżówek, która pływając na stawie wabiła przelatujące w pobliżu kaczory.
Zlotkowane kaczki często ukrywają się w szuwarach, dlatego polując na kaczki, musimy dysponować aporterem, który przyniesie nam strzelone lub tylko zbarczone ptaki. Strzelone kaczki powinniśmy szybko wykulkować i przenosić w trokach.

 
Ciekawostki

- Najmniejszą europejską dziką kaczką jest cyraneczka która
w charakterystyczny sposób zrywa się do lotu. Siedząca na wodzie kaczka potrafi zerwać się do lotu prawie pionowo a następnie przechodzi do lotu poziomego.


- Krzyżówki narażone są na ataki wielu drapieżników, zarówno czworonożnych jak i skrzydlatych, dlatego też w toku ewolucji wykształciły ciekawy sposób snu. Zasypiają tylko jedną połową mózgu, podczas gdy druga w tym czasie jest aktywna i dzięki temu kaczka jednym okiem może obserwować otoczenie. Pozwala to kaczkom znajdującym się na zewnątrz śpiącego stada czuwać, a gdy grozi im niebezpieczeństwo głośno zrywając się do lotu budzą inne kaczki, które znajdując się w środku stada mogą zasypiać całym mózgiem.

 

- Krzyżówki potrafią zakładać gniazda i wyprowadzać lęgi w przeróżnych, najdziwniejszych miejscach. Nie budują one gniazd a jedynie wykorzystują zagłębienia w ziemi, opuszczone dziuple i inne miejsca, które uznają za bezpieczne do lęgów. Gniazda krzyżówek spotykamy w trawach bezpośrednio nad wodą ale również i na wierzbach rosnących w pobliżu wody. Niekiedy wyprowadzają legi w tak zadziwiających miejscach jak pasy zieleni rozdzielające jezdnie autostrad i osiedlowe trawniki lub parkingi. Gniazda krzyżówek spotykano w odległości nawet 3 km od wody. Chętnie na gniazda wykorzystują również specjalnie przygotowane dla nich wiklinowe kosze lęgowe.


- Krzyżówki mają „renomę” kaczych lubieżników. Bardzo chętnie kojarzą się z innymi gatunkami kaczek, w tym także z tymi spoza rodzaju kaczek właściwych. Do tej pory stwierdzono krzyżowanie się z ponad 20 innymi gatunkami. Może stąd właśnie wzięła się ich nazwa Krzyżówka … ?

 

 

Kuropatwa

kuropatwa   Kuropatwy charakteryzują się mimetyzmem, czyli zdolnością upodabnia­nia się do otoczenia. Kogut i kura deseniem upierzenia przypominają ro­ślinność i miejsce, w którym bytują, dlatego często trudno je zobaczyć, po­nieważ zawczasu wyciekają przed zbliżającym się myśliwym. Polowanie z podchodu utrudnia także ich brykanie. Czasami jednak kurki zbyt długo dolegają. Nieuwaga kuropatwiarza oraz słabe umiejętności strzeleckie po­wodują zbarczenia ptaków. Zlotkowane ptaki wyciekają na znaczne odle­głości i odnalezienie ich bez psa jest praktycznie niemożliwe. Dawniej na kuropatwy urządzano polowania strefowe. Ptaki te odławiano także przy użyciu saków.


   Kuropatwy nawołują się wzajemnie cierkając, cięgotając i czyrykając. Po okresie lęgów starka wodzi zielonki. W wychowaniu weszek bierze udział i kura i kogut. Kuropatewki w okresie pierzenia stają się widłów­kami. Farbówki po okresie pierzenia upodabniają się do dorosłych ptaków. Na piersiach zarówno koguta jak i kury można zauważyć charakterystycz­ną podkowę. Wiosną a szczególnie po okresie lęgów następuje dyspersja polęgowa i młode, zwłaszcza kogutki wyruszają na poszukiwanie wła­snych terytoriów. W żołądkach kuraków znajdują się gastrolity ułatwiające rozdrabnianie i trawienie pokarmu. Nogi kuropatw myśliwi nazywają zgrzebłami lub ciekami a oczy ziernikami.


   W okresie zimowym kuropatwy dokarmiamy na podsypach. Wykorzystu­jemy do tego celu również różnej konstrukcji budki. Kuropatwy, podobnie jak i inne kuraki podczas ostrych zim wykopują w śniegu jamki, w których chronią się przed śnieżycami i mrozem.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Kuropatwa (Perdix perdix)
Kuropatwy od dnia 11 września do dnia 21 października
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO OK  OK NO  NO  NO
Kuropatwy w drodze odłowu od dnia 11 września do dnia 15 stycznia OK NO NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

  

 Broń
 Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Na kuropatwy poluje się z broni gładkolufowej z wykorzystaniem amunicji śrutowej o średnicy śrutu 2,25 do 2,5 mm (nr 7 i 6).
 
 Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie 

   Najczęściej na kuropatwy poluje się indywidualnie z podchodu. Koniecznie trzeba mieć ze sobą psa legawca. Polowanie polega na przemierzaniu pola i wyszukiwaniu przez psa zalegających na ziemi, wśród roślinności kuropatw. Po zlokalizowaniu ptaka pies robi stójkę, aż myśliwy z bronią gotową do strzału podejdzie i wyda komendę aby pies spłoszył ptaka. Po trafieniu pies aportuje i przynosi ją myśliwemu. Polowanie bez psa na kuropatwy nie ma sensu i jest niezgodne z prawem. Ptaki te bardzo niechętnie zrywają się do lotu i raczej wyciekają przed myśliwym. Możemy więc przejść całe pole i nie dostrzec zrywających się ptaków. Do tego niezbędny jest pies, który zmusza kuropatwy do zrywania się do lotu i oczywiście jest niezbędny do ich odszukiwania po straceniu bądź zbarczeniu. Ich maskujące upierzenie sprawia, że zranione (zbarczone, zlotkowane) są praktycznie stracone jeśli poluje się bez psa. 

 

Statystyka

StatKuropatwy

 

 

Ciekawostki

- Kuropatwy bardzo dobrze maskują się przed zbliżającym się niebezpieczeństwem. Kiedy jednak zostaną zauważone, udają że są zranione i nie potrafią latać. W ten sposób odciągają drapieżniki od miejsca, gdzie pozostawiają lęgi lub młode. Ptaki te charakteryzują się też wyjątkowym instynktem macierzyńskim. Bardzo chętnie przygarniają inne młode, które straciły swoją matkę.
 
Statystyka populacji i wielkość odstrzału według oficjalnych danych GUS w okresie od 2005r.
StatKuropatwy
 

 

 

Bażant

bazant Bażant jest gatunkiem o wyraźnym dymorfizmie płciowym. Kogut i kura wyraźnie różnią się szatą zewnętrzną. Płaszcz koguta jest barwnie upierzony. Na szyi widać charakterystyczną obrożę a wokół zierników ma wyraźną brew nazywaną również koralami albo różą. Na ciekach znajdują się ostrogi, na których każdego roku narasta kolejny zrogowaciały pier­ścień. Liczba pierścieni wskazuje na wiek bażanta. Po bokach łebka odstają ucha. Bażant dobrze fruwa, ale również lubi wyciekać na zgrzebłach. W czasie toków bażanty grają. Tokujący gracz – kogut ma na ciekach szpilki (igły, szczotki), które po tokach zanikają. Toki odbywają się w miejscu zwanym igrzyskiem. Bażanty jak i inne kuraki potrafią zaśnieżać się w jamkach podczas ostrych śnieżyc i mrozów. Na czas nocy bażanty przyby­wają na noclegowisko. Drzewo, na którym nocują nazywa się siadło. Do siadła bażant przybywa „pieszo”. Często jedno siadło służy mu za noclego­wisko przez dłuższy czas, co niestety wykorzystywane jest przez kłusowni­ków.


Na bażanty poluje się z psem, z naganką lub na deptaka. Do polowania z psem używa się psa legawca lub płochacza. Upolowane bażanty, podob­nie jak inne ptaki łowne kulkujemy a następnie troczymy w trokach.


Bażanty jak i wszystkie inne kuraki chętnie zażywają suche kąpiele w paprzyskach. Ptaka przemieszczającego się na ciekach nazywamy pie­churem. Spłoszony ptak zrywa się do lotu wykonując charakterystyczną świecę. Przy szybkich, niezbyt celnych strzałach zdarza się, że ptak zostaje opierzony. Kiedy ptaki w okresie lata mają pod dostatkiem żeru stają się pyszne. Zimą dokarmiamy bażanty na podsypach. Myśliwi chętnie prowa­dzą introdukcję bażantów hodowanych wcześniej w wolierach.

 

 Okres polowań

  II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Koguty od dnia 1 października do końca lutego  OK  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK
Kury wyłącznie na terenach ośrodków hodowli zwierzyny, gdzie prowadzi się wolierową hodowlę bażanta od dnia 1 października do dnia 31 stycznia NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Na bażanty poluje się z wykorzystaniem amunicji śrutowej z ładunkiem śrutu o średnicy 3 lub 3,25 mm (nr 4 lub 3).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Poluje się indywidualnie lub zbiorowo. Bardzo atrakcyjne jest polowanie z wykorzystaniem psów legawych lub płochaczy. Udział psów w polowaniu na wszelkie ptactwo jest obowiązkowe a biorąc pod uwagę, że bażanty lubią przebywać w rozległych trzcinowiskach czy wysokich trawach, bez psa nie mamy szansy wypłoszyć ptaka a tym bardziej podnieść go po strzale.
Polując indywidualnie możemy korzystać z wabika. Dzięki niemu zlokalizujemy bażanty i zwabimy je do siebie. Z wabikiem najlepiej polować jesienią, rano lub wieczorem.

 

Ciekawostki

- Bażanty, podobnie jak wszystkie kuraki, połykają drobne kamyczki i żwir, aby prawidłowo trawić pożywienie. Gastrolity ułatwiają im szybsze rozdrabnianie i trawienie pokarmu.

 

 

Dziki królik

krolik 

Dziki królik jest gatunkiem synantropijnym. Chętnie osiedla się w pobli­żu ludzkich domostw czy w parkach. Preferuje gleby piaszczyste, w których samodzielnie wykopuje nory. W przeciwieństwie do zająca szaraka, króliki żyją w koloniach a możliwość schronienia się w norach przed drapieżnika­mi pozwala im szybki wzrost liczebności kolonii. Życie w dużym skupisku niesie jednak za sobą ryzyko wyginięcia całych populacji na skutek szybko rozprzestrzeniających się chorób.
Wobec królika używamy określeń z języka łowieckiego takich samych jak w stosunku do zająca szaraka.

   

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Dziki królik (Oryctolagus cuniculus)
Dzikie króliki od dnia 1 listopada do dnia 31 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK
Dzikie króliki w drodze odłowu od dnia 1 listopada do dnia 15 stycznia NO OK NO NO NO NO NO NO NO NO   OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 

 Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

 Jako że krolik zaliczany jest do zwierzyny drobnej, prawo dopuszcza polowanie jedynie z użyciem broni gładkolufowej i amunicji śrutowej. Odpowiedni jest śrut o średnicy 2,5 mm (nr 6).

 

Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Polować można indywidualnie lub zbiorowo. Najczęściej z zasiadki w pobliżu nor. Strzelanie do królików jest wyjątkowo trudne, gdyż są one stosunkowo niewielkie i potrafią się poruszać bardzo szybko oraz niespodziewanie zmieniać kierunek biegu, jednak pomimo tych trudności (a może właśnie z ich powodu) takie polowania mają swoich zwolenników. Zasiadkę w pobliżu nor najlepiej urządzać o świcie lub wieczorem, chociaż króliki potrafią być aktywne również w środku dnia.

 

Ciekawostki

- Dziki królik może żyć do około 8 lat, chociaż w rzeczywistości średnia wieku królików w naturalnych populacjach nie przekracza 2-3 lat.


- W przeciwieństwie do zajęcy, króliki rodzą się ślepe i nagie i nie są zdolne do samodzielnej egzystencji w pierwszym okresie życia.


- Dzikie króliki potrafią wydawać rodzic 4 do 6 razy w roku po 5 do 12 młodych w miocie.


- Około 60% swojego życia królik poświęca na zdobywanie pokarmu a jedynie około 20% na kontakty z innymi królikami


- Siekacze dzikich królików rosną przez całe życie i aby nie utrudniać normalnej egzystencji muszą być systematycznie ścierane.

 

 

Zając szarak

 

zajac  Szarak to najpospolitsze z określeń zająca szaraka. Myśliwi używają również określeń kopyra, korpal, koszlon, ślepak, skotak, wacho, kusy, kot, śpioch, filip, jepur. Zając, który lubi przebywać na polu to poluch. Więk­szość to określenia regionalne. Młody zając to kocię, samiec gach lub kot a samica to zajęczyca lub kocica. Zając urodzony wiosną to marczak a jesie­nią wrześniach lub nazimek. Podczas żerowania zające kicają a czasami obserwując okolicę stają słupka (słupkują). Wolno przemieszczając się za­jąc chyca lub ćmi pozostawiając ścieżkę najlepiej widoczną po ponowie. Podczas powrotu do kopna zając często kołkuje a tuż przed kotlinką wy­konuje kominek, dla ewentualnego zmylenia podążającego jego tropem drapieżnika.


Na zające polujemy wyłącznie zbiorowo, chociaż kiedyś dopuszczalne były indywidualne polowania na pomyka. Zbiorowo polujemy wyłącznie z naganką używając śrutu nazywanego zajęczakiem. Nie polujemy obecnie ławą ani w kotły. Chybki zając poruszający się wzdłuż linii myśliwych to defilator. Ostrzelany lub zagrożony przez drapieżnika kot kipi, a dopadnięty przez drapieżnika kniazi.

 

Po strzeleniu kota usuwamy mocz a następnie przenożamy tuszkę, tak aby możliwe było powieszenie zająca na karawanie. Po polowaniu tuszkę zająca wieszamy na kilka dni na mrozie a następnie osmużamy.


Dobrze odżywiony gach jest skromny. Jego słuchy są zdecydowanie dłuższe od łebka. W okresie zimy zającom podajemy gryzawki i miotełki solne. Gachy w okresie parkotów urządzają gonitwy weselne i bójki, pod­czas których często wyrywają sobie wzajemnie turzycę z kożucha.


Zające to chyba jedyne ze zwierząt łownych, którym myśliwi przypisali tak wiele określeń w języku łowieckim. Nogi nazywamy skokami, ogon omykiem, kosmykiem, osmykiem, uszy to słuchy, oczy patry, bałuchy, trzeszcze, gały, blaski, czoło to pyrsa a włosy czuciowe u nasady nosa to strzyże. Wiek zajęcy pozyskanych na polowaniu poznajemy na podstawie znamienia Stroha rozpoznając żaka od gacha.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Zając szarak (Lepus europaeus)
Zające szaraki od dnia 1 listopada do dnia 31 grudnia
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK
Zające szaraki w drodze odłowu od dnia 1 listopada do dnia 15 stycznia OK NO NO NO NO NO NO NO NO NO NO OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 



 

 

 Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Zając zaliczany jest do zwierzyny drobnej i zgodnie z prawem można na niego polować z wykorzystaniem broni gładkolufowej z amunicją śrutową. Podczas pierwszych polowań jesiennych, przy suchej pogodzie, wystarczy śrut nr 4 o średnicy 3 mm. Zimą natomiast należy używać grubszego śrutu o średnicy 3,5 mm (nr 2).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Na zające poluje się wyłącznie zbiorowo przy udziale co najmniej sześciu myśliwych, metodą pędzeń, a samo pędzenie odbywa się bez udziału psów.


Polowania na jednymi z bardziej emocjonujących i zakorzenionych w naszej tradycji łowieckiej. Jeszcze w ubiegłym wieku polowania z rozkładami po kilkadziesiąt kotów w miocie nie należały do rzadkości. Obecnie populacja zająca jest zdecydowanie mniejsza, chociaż w wielu rejonach kraju obserwujemy jej stały wzrost.


Podczas polowań myśliwi stają na linii na wyznaczonych stanowiskach. Można też myśliwych ustawić na flankach, ale wyznaczyć tam można najwyżej dwa stanowiska. Po rozstawieniu myśliwych naganka rusza z przeciwnego końca miotu i poruszając się linią wypłasza szaraki na linię myśliwych używając kołatek i hałasując. Myśliwi strzelają jedynie z pozycji stojącej. Strzelać w miot można do chwili zbliżenia się naganiaczy na odległość 150 metrów. Od tej pory strzały wolno oddawać jedynie poza miot. Stzrelamy do zajęcy znajdujących się co najwyżej w połowie między stanowiskami. Jeżeli zając znajduje się bliżej stanowiska sąsiada, to ma on pierszeństwo strzału. Do zwierzyny znajdującej się bliżej drugiego myśliwego wolno strzelac dopiero po oddaniu przez niego dwóch niecelnych strzałów, lub wyraźnym zasygnalizowaniu, że rezygnuje on ze strzału. 

Po strzeleniu zająca (kota) pierwszą czynnością powinno być usunięcie z tuszki moczu. Zająca chwytamy za przednie skoki, unosimy a drugą dłonią naciskamy brzuch ruchem z góry w dół. Po polowaniu tuszkę zająca wiesza się na kilka dni na mrozie, a następnie ściąga skórkę (osmuża).

 

Statystyka
StatZajace


Ciekawostki

- Stwierdzony rekord długości życia zająca to 13 lat. Faktycznie jednak tylko co dziesiąty dorosły zając dożywa w naturze czwartego roku życia. To chyba jedyne ze zwierząt łownych, którym myśliwi przypisali tak wiele określeń w języku łowieckim, najpospolitsze z nich to: koszlon, ślepak, śpioch, skotak, wacho, kusy, kot, filip, kopyra, siwak, korpal.
 

Statystyka populacji i wielkość odstrzału według oficjalnych danych GUS w okresie od 2005r.
StatZajace
 

 

 

Piżmak

pizmak Piżmak jest zwierzęciem ziemno-wodnym na stałe przebywającym w po­bliżu zbiorników wodnych. Pochodzi z Ameryki Północnej. Sprowadzony do hodowli, po ucieczce na wolność stworzył stabilne populacje. W niektó­rych rejonach uważany za szkodnika, ponieważ ryje nory w groblach i wa­łach przeciwpowodziowych.


Na piżmaki poluje się głównie dla cennego futra. Charakterystyczną ce­chą piżmaka jest bocznie spłaszczony ogon.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Piżmak (Ondatra zibethicus)
Piżmaki od dnia 11 sierpnia do dnia 15 kwietnia
OK  OK  OK  OK NO  NO  NO  NO  NO OK  OK  OK  OK  OK
Piżmaki na terenach rybackich obrębów hodowlanych OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- piżmaki na terenach rybackich obrębów hodowlanych

 

 

 Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

Wykorzystuje się wyłącznie broń gładkolufową oraz myśliwskie naboje śrutowe. Z uwagi na niewielkie rozmiary piżmaka wystarczy śrut o średnicy 2,50‒2,75 mm (nr 6 i 5).

 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
Futerko
 
Polowanie

Poluje się indywidualnie, podczas zasiadki na brzegu rzeki lub zbiornika wodnego. Prawo dopuszcza możliwość polowania na piżmaki nocą.
Piżmak jest zwierzęciem rozpowszechnionym w całej Polsce, dlatego polować na nie możemy praktycznie na każdym cieku wodnym. Najlepszym okresem jest zmierzch, noc i świt. Zamieszkują brzegi tych cieków, kopiąc w nich nory, co przy sezonowych wahaniach poziomu wód pozwala dokładnie określic miejsca ich bytowania. Wejscia do ich nor znajdują się pod powierzchnią, ale przy spadku poziomu wody, łatwo zauważymy wejścia do ich nor. Ponieważ aktywne są głównie w nocy, to najlepsze efekty dają właśnie nocne zasiadki na brzekach rzek i cieków. Najlepiej jeśli jest to noc księżycowa, wówczas doskonale na tafli wody widać pływające piżmaki. Dobrze jest mieć zamontowaną na broni lunetę, która zdecydowanie ułatwia celowanie w nocy. Niezbędna będzie też pomoc dobrego aportera, aby przynosił upolowane zwierzęta.
Dobre efekty dają wiosenne polowania, kiedy wzrasta aktywność pizmaków a rzeki nie są już pokryte lodem. W tym czasie piżmaki mają jeszcze zimowe, gęste futro, które jest bardzo cennym trofeum, chętnie wykorzystywanym na futra.

 

Ciekawostki

- Piżmak należy do najmniejszych łownych ssaków w Polsce


- Piżmaki bardzo szybko rozprzestrzeniają swoje populacje. Potrafią kolonizować nowe tereny z zawrotną szybkością nawet do 50 km rocznie

 

 

 

 

Norka amerykańska

norka amerykanska   Norka amerykańska została sprowadzona do Europy z Ameryki Północnej na fermy w celu pozyskiwania cennego futra. Niektóre osobniki uciekły z ferm i stopniowo stworzyły duże i stabilne populacje. Norki stanowią silna konkurencję dla gatunków rodzimych, dlatego na ten gatunek dopuszcza się możliwość polowań przez cały rok.


Norka amerykańska bytuje w pobliżu akwenów i cieków wodnych. Na­zewnictwo stosowane wobec norki jest podobne do określeń wobec innych drapieżników futerkowych.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Norka amerykańska (Mustela vison)
Norka amerykańska cały rok
OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- norki amerykańskie, jenoty i szopy pracze



 

 

Broń
Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling
Przy strzałach do 200 metrów 
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja
polplaszczowy pelnoplaszczowy

Myśliwska amunicja półpłaszczowa i pełnopłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.
Norki nie są dużymi drapieżnikami, dlatego do polowań na nie wystarczą mniejsze kalibry kulowe takie jak .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 i pociski pełnopłaszczowe. Wykorzystywać można również wszystkie inne większe kalibry.

Broń

Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

W przypadku polowania z bronią gładkolufową amunicja śrutowa może jako ładunek zawierać śrut o średnicy do 4,5 mm, jednak w przypadku norki zdecydowanie wystarczy śrut o średnicy od 2,5 do 2,75 mm (od nr 6 do nr 5).

 

Pułapki żywołowne
PulapkaZywolowna

Pułapki żywołone wolno stosować w okresie polowań, czyli w przypadku norki, przez cały rok.

 

Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
Futerko
 
Polowanie

Z uwagi na tryb życia norki na ten gatunek poluje się indywidualnie, jednak używając wyłącznie broni gładkolufowej. Broń gwintowaną wykorzystać można przy polowaniu na inną zwierzynę, np. na lisa, a odstrzału norki dokonywać przypadkowo. Nastawiając się wyłącznie na polowanie na brzegu rzeki, jeziora czy oczka wodnego praktyczniejsza okaże się broń gładkolufowa i amunicja śrutowa. Biorąc pod uwagę nocny tryb życia norki i jej terytorium łowieckie, można polować na nią przy okazji polowania na kaczki na zlotach i przelotach lub polując na piżmaki. Stosowanie broni gwintowanej i amunicji półpłaszczowej chociaż prawnie dopuszczalne, w przypadku tak małego zwierzęcia wydaje się bezzasadne.


W przypadku polowań na norki nie stosuje się zasad selekcji. Najlepszym okresem polowań jest przedwiośnie, kiedy norki rozpoczynają ruję. Wzrasta wtedy ich aktywność i myśliwy ma większą szansę na spotkanie z tym drapieżnikiem a pomimo, że okres polowań na norki trwa cały rok, to w zimie i na przedwiośniu pozyskamy wspaniałe trofeum w postaci futerka. Aby polowanie na norkę było udane powinniśmy wcześniej zlokalizować jej miejsca bytowania a ponieważ norka związana jest ze środowiskiem wodnym, to poszukiwania śladów i tropów prowadzimy wzdłuż rzek i innych akwenw wodnych. Przy odrobinie szczęścia znajdziemy tropy w miękkim, wilgotnym podłożu lub jeśli grunt jest zmarznięty to może uda się zobaczyć odchody, czy resztki jej ofiar. Po takim zwiadzie pozostaje zasiadka i czekanie na norkę. 

 

Na rynku dostępne są też przeróżne środki zapachowe, które według producentów służą do wabienia wszelkich drapieżników. Można więc w miejscu planowanej zasiadki wylać kilka kropel takiej zanęty lub wykonać z nasączonej szmatki włóczkę i przeciągnąć w pobliżu planowanego miejsca polowania.

 

 

Szop pracz

szop pracz Jedyny przedstawiciel rodziny szopowatych w Polsce. Pochodzi z Amery­ki Północnej. Opisując szopa pracza używamy określeń języka łowieckiego jak do innych drapieżników czworonożnych. Szop jest zwierzęciem wszystko­żernym. Na szopy pracze polujemy przez cały rok.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Szop pracz (Procyon lotor)
Szopy pracze cały rok
OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- norki amerykańskie, jenoty i szopy pracze

 

Broń
Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling
Przy strzałach do 200 metrów
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja
polplaszczowy  pelnoplaszczowy

Myśliwska amunicja półpłaszczowa i pełnopłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.
Szopy nie są dużymi drapieżnikami, dlatego do polowań na nie wystarczą mniejsze kalibry kulowe takie jak .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 .243 Win. Pociski te mają odpowiednią energię i stosunkowo płaski tor lotu, co ułatwia trafienie na dłuższych dystansach. Oczywiście wykorzystywać można również wszystkie inne większe kalibry.

 
Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

W przypadku polowania z bronią gładkolufową amunicja śrutowa może jako ładunek zawierać śrut o średnicy do 4,5 mm, jednak w przypadku lisa zdecydowanie wystarczy śrut o średnicy 3,5‒4,0 mm (od nr 2 do nr 0).

 
Pułapki żywołowne
PulapkaZywolowna
Pułapki żywołone wolno stosować w okresie polowań
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
Futro
 
Polowanie

Na szopy poluje się indywidualnie lub zbiorowo. Najczęściej z zasiadki, przy nęcisku lub przy okazji polowania na inne zwierzęta. Prawo dopuszcza możliwość polowania na drapieżniki w nocy i przy nęcisku.


Z uwagi na tryb życia szopa, najlepsze wyniki dają polowania w nocy. Szopy przemierzają spore odległości, penetrując brzegi płytkich cieków wodnych, ale nie są to jedyne miejsca gdzie można spotkać szopy. Dużą aktywność wykazują szczególnie latem a ponieważ są wszystkożerne, to w okresie letnim spotkać je można również na polach i w sadach. Na szopy najlepiej polować na zasiadce przy necisku. Zwabia je zapach różnych owoców, miodu, ryb. Na zanętę nadaje się też sucha karma dla psów i kotów o samku i aromacie rybnym.
Najlepsze trofeum, czyli futro z szopa jest w okresie zimowym, ale jest to okres małej aktywności tych zwierząt a w okresie większych mrozów prawdopodobnie nie spotkamy go, gdyż może przesypiać ten trudny okres w norze.


Wobec szopów nie stosuje się żadnych zasad selekcji, dlatego rozpoznawanie płci i wieku poszczególnych osobników nie ma większego znaczenia.

 
 
 
 

Ciekawostki

- Szopy  pracze uwielbiają zapach owoców a zwłaszcza śliwek, które często stosuje się jako przynętę na nęciskach polując na te zwierzęta.

 

 

 

 

Jenot

jenot   Jenot nazywany również junatem pochodzi z Azji wschodniej. Rzadziej wobec jenota używa się też określeń szop usuryjski, tanuki, lis japoński, kunopies.

 

Należy do rodziny psowatych. Większość określeń z języka łowieckiego dotyczących jenota jest taka sama jak określenia stosowane wobec lisa.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Jenoty cały rok  OK OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- norki amerykańskie, jenoty i szopy pracze

 Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling
Przy strzałach do 200 metrów
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów 
sztucer  100

Amunicja

polplaszczowy  pelnoplaszczowy
Myśliwska amunicja półpłaszczowa i pełnopłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.

Jenoty nie są zbyt dużymi drapieżnikami, wielkością zbliżonymi do lisów, dlatego do polowań na nie wystarczą z pewnością mniejsze kalibry kulowe takie jak .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 .243 Win. Pociski te posiadają odpowiednią energię i stosunkowo płaski tor lotu, co ułatwia trafienie na dłuższych dystansach. Oczywiście wykorzystywać można również wszystkie inne większe kalibry. 

 

 Broń
 dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

 W przypadku polowania z bronią amunicja śrutowa może jako ładunek zawierać śrut o średnicy do 4,5 mm, w przypadku jenota wystarczy śrut o średnicy od 3,5 do 4,0 mm (od nr 2 do nr 0).

 

Pułapki żywołowne

Pułapki wolno stosować przez cały rok (caloroczny okres polowań)

 

Uprawnienia
Podstawowe
 
Trofeum

Futro

 

Polowanie

W stosunku do jenotów stosujemy te same metody polowań co wobec wszystkich drapieżników. Możemy więc polować zbiorowo, indywidualnie, przy norach, przy stogach i przy nęciskach. Najczęściej jednak polowanie na jenoty odbywają się przy okazji polowań na inne gatunki. Spotkanie z jenotem jest raczej kwestią przypadku niż zaplanowanego specjalnie na to zwierzę polowania. Jenoty nie są tak liczne jak lisy, stąd i pozyskanie ich jest znacznie mniejsze. Na ich pozyskanie wpływa również fakt, że aktywne są głównie w nocy. Z tego powodu też nie poluje się na nie z użyciem wabików, albo odwrotnie rzecz ujmując, nie reagują one na wabienie jak lisy, gdyż w ciagu dnia śpią głęboko w norach.


Na rynku pokazały się środki wabiące drapieżniki (lisy, jenoty, kuny). Takie środki zastepują typowe nęciska, gdyż wabią zwierzęta zapachem rozkładających się ryb lub kurczaków. Stosować je można podczas do nasycania zapachem włóczek, lub przy lekkim wietrze spryskać miejsce pod amboną. Woń z pewnością rozjedzie się po najbliższej okolicy i jeśli tylko w pobliżu jest drapieżnik, to bedzie on szukał źródła tego zapachu. Stosując ten środek działamy na jeden z najważniejszych instynktów zwierzyny – głód.
Zdarza się przypadkowo możliwość upolowania wypłoszonego z nory jenota, podczas łowów w norowcami na lisy.
Małe zainteresowanie jenotami, z których jedynym trofeum jest futro wynika bezpośrednio z braku zainteresowania społeczeństwa naturlanymi futrami.


Nie ma skutecznej metody polowania poza zasiadką lub przypadkowym natknięciem się na to zwierzę. Z uwagi na jego nocną aktywność oraz to, że podczas żerowania przebywa głównie w nadbrzeżnych zaroślach jest prawie niezauważalny i trudny do upolowania. Prawo dopuszcza możliwość polowania na drapieżniki w nocy. Można również polować na jenoty z wykorzystaniem pułapek żywołownych.

 

Ciekawostki

- Jenot jest gatunkiem bardzo ekspansywnym. W pierwszym roku życia jenoty pokonują od 10 do 100 km w celu poszukiwania nowego terytorium.

 

- Jenot jako jedyny przedstawiciel psowatych zapada w sen zimowy co umożliwia mu ekspansję nawet w północnej Skandynawii, gdzie temperatura w zimie minus 20 stopni nie jest niczym nadzwyczajnym.

 

 

Lis

lis   Lis jest najpospolitszym czworonożnym drapieżnikiem. Zyskał sporo określeń w języku łowieckim takich jak przechera, mykita, rudzielec, li­siura. W zależności od ubarwienia futra określamy go mianem murzyna, węglarza, krzyżaka, żmurka, żmijki, ogniówki lub popiela.

 

Przemierza­jąc łowisko w poszukiwaniu zdobyczy lis sznuruje, myszkuje lub dyndu­je. Futro wraz z efektowną kitą stanowi trofeum łowieckie, z którego nie­którzy myśliwi szyją ciepłe lisiurki. Pod kitą znajduje się fiołek, którego wydzielina służy lisowi do zaznaczania terenu. Lisy zamieszkują w norach, których głównym miejscem jest komora do której prowadzi jeden a czasem dwa korytarze (rury). Wejście do nory to okno.

 

Mykita skoli i szczeka. Porusza się na stawkach a do uśmiercania zdoby­czy i rozdrabniania mięsa służą mu ostre kęsy. Samiec to pies, samica lisz­ka (lisica) a młode nazywamy niedoliskami.

 

Na lisy polujemy indywidualnie przy nęciskach, z norowcami, przy sto­gach a także na polowaniach zbiorowych z naganką. Bardzo dobre efekty przynosi również zasiadka w pobliżu myszarni.

  

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Lisy od dnia 1 czerwca do dnia 31 marca OK  OK  OK  NO  NO  OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK
Lisy na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew lub prowadzono w ostatnich 2 latach kalendarzowych zasiedlenia zająca, bażanta lub kuropatwy cały rok OK  OK  OK OK OK OK  OK  OK  OK  OK  OK  OK 

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- lisy na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew lub prowadzono w ostatnich 2 latach kalendarzowych zasiedlenia zająca, bażanta lub kuropatwy

Broń

Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling 
Przy strzałach do 200 metrów 
sztucerzluneta   200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer   100
Amunicja
polplaszczowy   pelnoplaszczowy

Myśliwska amunicja półpłaszczowa i pełnopłaszczowa o energii pocisku nie mniejszej niż 1000 J w odległości 100 metrów od wylotu lufy.
Lisy nie są zbyt dużymi drapieżnikami, dlatego do polowań na nie wystarczą z pewnością mniejsze kalibry kulowe takie jak .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 .243 Win. Pociski te mają odpowiednią energię i stosunkowo płaski tor lotu, co ułatwia trafienie na dłuższych dystansach. Oczywiście wykorzystywać można również wszystkie inne większe kalibry.

 

Broń 
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling  
dubeltowkabok   40
Amunicja
srutowy

W przypadku polowania z bronią gładkolufową amunicja śrutowa może jako ładunek zawierać śrut o średnicy do 4,5 mm, jednak w przypadku lisa zdecydowanie wystarczy śrut o średnicy od 3,5 do 4,0 mm (od nr 2 do nr 0).

 

Pułapki żywołowne
Pułapki wolno stosować tylko w okresie polowań
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
futro, czaszka, kęsy i pęczki włosów czuciowych 
 
Polowanie

Polować na lisy można indywidualnie i zbiorowo. Myśliwi wykorzystują tendencje lisów do zamieszkiwania we wszelkich podziemnych korytarzach i norach, nawet w tych, których same nie kopią, dlatego też aby uzyskać dobre wyniki na polowaniu i kontrolować populację tego drapieżnika, dobrze sprawdzają się przygotowywane wcześniej sztuczne nory. Polować można również z wykorzystaniem pułapek żywołownych.

 

Ciekawostki

- Niektóre zwierzęta, w tym i lisy, potrafią doskonale udawać martwe zwierzęta, aby zmylić potencjalne drapieżniki, które nie od żywiają się padliną.

- Lisy w pogoni za zdobyczą biegną z szybkością do 50 km/h.

- Lis może upolować w ciągu roku nawet 5000 różnych gryzoni.

- Terytorium łowieckie lisa może dochodzić do 100 hektarów.

 

- Lisy w pogoni za zdobyczą biegną z szybkością do 50 km/h. Zając w pełnym biegu osiąga szybkość 64 km/h, dlatego lisom nie jest łatwo złapać taką szybką i zwinną ofiarę. Zagrożone są głównie młode i niedoświadczone zwierzęta oraz stare i schorowane.

 

- Lisy dożywają do 12 lat (w niewoli). Na wolności często średnia życia jest o kilka lat krótsza.

- Lisy mają doskonałe zmysły, w tym słuch, dzięki czemu pisk myszy słyszą z odległości nawet 100 metrów.

- Kły lisów wykorzystywane są do wyrobu biżuterii

 

   Lis należy do najpospolitszych drapieżników w Polsce. Dziennie zjada około 0,8 kg żeru, co w stosunku rocznym daje około 0,8 kg x 365 dni = 292 kg żeru, który w większości stanowi pokarm mięsny. Można więc założyć, że lis rocznie zjada przynajmniej 270 kg mięsa.

 

Reszta to jagody, owoce, różny pokarm roślinny, owady jaja ptaków gniazdujących na ziemi oraz znaleziona padlina (ewentualnie resztki wyrzucane przez ludzi) zjadane w dni głodowe przy braku dostępu do żeru mięsnego.

 

   W/g badań Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży skład pokarmowy lisów przedstawia się następująco: norniki – 47%, padlina – 27%, inne ssaki – 11%, ptaki – 9%, pokarm roslinny 4%

   W diecie lisa znajdują się: owady, dżdżownice, jaszczurki, jaja, ptaki od małych śpiewających aż po duże kuraki jak bażant a nawet cietrzew i głuszec, gryzonie, drób domowy oraz małe ssaki od królików i zajęcy aż po koźlęta.

 

   Dietę lisa stanowi głównie to, co jest najłatwiejsze do zdobycia. Lisy znane ze swojego sprytu nie będą traciły energii na pogoń za zającem, jeżeli w ich łowiskach pod dostatkiem jest gryzoni, dlatego też tak dobre wyniki dają polowania przy stogach i myszarniach, gdzie gromadzą się wielkie ilości gryzoni stanowiących łatwy kąsek. Lis może upolować w ciągu roku nawet 5000 różnych gryzoni. I nie jest to wbrew pozorom szokująca liczba. Mysz polna waży od 15 do 39 gramów co średnio daje 27 gramów. 0,8 kg dziennego zapotrzebowania to "jedynie" około 30 myszy.

    

 W sprzyjających warunkach lisy skupiają się wyłącznie na tej łatwej zdobyczy. Oczywiście nie jest tak zawsze ani wszędzie. Są łowiska, gdzie lisy wobec niedostatku „mysiego” żeru polują równie chętnie na inne, większe ofiary a czasami zmuszone są do odżywiania się owadami, dżdżownicami i jagodami.

 

   Zakładając, że jest przeciętny rok, kiedy na polach gryzoni jest pod dostatkiem, lis może upolować nawet 5000 gryzoni co przy średniej wadze myszy polnej 27 gram daje około 135 kg żeru. Średnio lis potrzebuje rocznie 270 kg mięsa, więc pozostaje jeszcze 135 kg masy mięsnej pochodzącej z innych ofiar.

Średnia masa innych potencjalnych ofiar lisa:

 

- koźlę sarny – 5 kg
- dorosły zając – 4 kg
- dorosły dziki królik – 1,3 kg
- bażant – 1,5 kg
- kuropatwa – 0,4 kg

- skowronek (lerka, dzierlatka) – 0,04 kg

   Są to oczywiście średnie masy. Nie sposób uwzględnić wszystkich ofiar lisa ani ustalić przeciętnej masy każdej z nich. Mniej ważą jaja, pisklęta i młode zające a więcej dorosłe osobniki. Te wyliczenia zakładają wyłącznie roczną masę żeru mięsnego jaką potrzebuje przeciętnie jeden lis. 

 

    Co lis może upolować i zjeść w ciągu 1 dnia:  
         

30 sztuk gryzoni

30myszy
albo  

20 sztuk małych ptaków śpiewających  

20ptakow
albo  

2 kuropatwy

 2kuropatwy
albo  
pół bażanta  polbazanta
albo  

kawałek (1/5) dorosłego zająca

 kawalekzajaca

   Wiadomo, że lisy nie żywią się wyłącznie jednym gatunkiem ofiar, dlatego w ich diecie znajdują się wszystkie dostępne dla lisów ofiary w ilościach zależnych od występowania w danym rejonie i łatwości ich zdobycia.

 Na roczną konsumpcję lisa może się składać nawet 5000 małych gryzoni o łącznej masie około 135kg.

 

około 135 x  1kg 

 
  5tysiecymyszy 

 

  Gryzonie czasami stanowią do 60% ogólnej masy zjadanego przez lisy żeru. Z tego też względu lisy - poza tym że uważane są za szkodniki niszczące populacje zwierzyny drobnej - chronią równocześnie zbiory zbóż przed plagą gryzoni. 

 

   Poza gryzoniami lis zjada inne ofiary o łącznej masie około 135 kg co daje łącznie 270 kg masy mięsnej.  

 

 

około 135 x  1kg   

  roznezwierzeta 

 

Resztę diety stanowi pokarm roślinny, owady, mięczaki, padlina i odpadki.

Kuna leśna i kuna domowa

kuna   W Polsce występują dwa gatunki kun – kuna leśna czyli tumak i kuna do­mowa czyli kamionka. Oba gatunki są zwierzętami łownymi.

Tumaka od kamionki najłatwiej odróżnić po jasnej plamie na podgardlu. U tumaka plama ta ma zabarwienie o odcieniu żółtawym i na dole jest za­okrąglona a u kamionki jest zdecydowanie jaśniejsza, dłuższa, rozwidlająca się i zachodząca aż na przednie łapy.

 

Cieczka kun przypada na okres lata –VII-VIII. U tych zwierząt występuje zjawisko ciąży przedłużonej. Niedokunki przychodzą na świat w marcu lub w kwietniu. Kuny są wszystkożerne, ale są tak doskonałymi drapieżnikami, że mogą lokalnie wyrządzać znaczne szkody wśród ptaków, zwierzyny drobnej lub drobiu.

 

Dobre wyniki daje polowanie na tropie, najlepiej na białej stopie, i na­stępnie po zlokalizowaniu kryjówki wybębnianie kuny. Kuna domowa jest gatunkiem synantropijnym.

 

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Kuna leśna (Martes martes)
Kuny leśne od dnia 1 września do dnia 31 marca
OK  OK  OK  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK
Kuny leśne na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew przez cały rok OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK
 Kuna domowa (Martes foina)
Kuny domowe od dnia 1 września do dnia 31 marca
OK  OK  OK  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK
Kuny domowe na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew przez cały rok OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK OK

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- borsuki, tchórze, kuny (leśne i domowe) na terenach obwodów łowieckich na których występuje cietrzew lub głuszec

 



Broń
Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling
Przy strzałach do 200 metrów
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja
polplaszczowy  pelnoplaszczowy

Polować można przy wykorzystaniu myśliwskiej broni gwintowanej z energią pocisku nie mniejszą niż 1000 J w odległości 100 m od wylotu lufy. Prawo zezwala wykorzystywać do polowania na drapieżniki zarówno pociski półpłaszczowe, jak i pełnopłaszczowe. Przy polowaniu z bronią gwintowaną wystarczą z pewnością mniejsze kalibry kulowe takie jak .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 i pociski pełnopłaszczowe, chociaż przy tak małych zwierzętach jak kuny powinno się ich unikać.

 

Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling 
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy

Amunicja śrutowa ‒ śrut o średnicy do 4,5 mm, jednak zdecydowanie przy polowaniu na kuny wystarczy śrut o średnicy 2,75‒3 mm (nr 5‒4).

 

Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
futro
 
Polowanie

Polować można zbiorowo i indywidualnie, jednak z uwagi na nocny tryb życia zwierzęcia, nie widać jej zbyt często na pokocie. Spotkanie z kuną to najczęściej przypadek. Upolowanie jej na ziemi jest dosyć trudne, gdyż jest stosunkowo mała i bardzo zwinna. Zagoniona na drzewo czuje się pewnie, nie ucieka i przez długi czas potrafi wpatrywać się w człowieka. Dobre wyniki daje polowanie na tropie, na białej stopie. Po zlokalizowaniu drzewa, gdzie kuna zaległa na odpoczynek stosuje się wybębnianie, czyli uderzanie gałęzią w pień drzewa, aby wybudzić śpiącą w dziupli kunę. Prawo dopuszcza możliwość polowania na drapieżniki w nocy.


Czasami zdarza się upolować kunę podczas zasiadki przy nęcisku na inną zwierzynę np. na dziki czy lisy. Kuna jako drapieżnik chętnie przychodzi na woń padliny.


Na rynku pokazały się środki wabiące drapieżniki (lisy, jenoty, kuny). Takie środki zastepują typowe nęciska, gdyż wabią zwierzęta zapachem rozkładających się ryb lub kurczaków. Stosować je można podczas do nasycania zapachem włóczek, lub przy lekkim wietrze spryskać miejsce pod amboną. Woń z pewnością rozjedzie się po najbliższej okolicy i jeśli tylko w pobliżu jest drapieżnik, to będzie on szukał źródła tego zapachu. Stosując ten środek działamy na jeden z najważniejszych instynktów zwierzyny – głód.

 

 
 
  

 

 

Tchórz

tchorz   Tchórz należy do drapieżników ale jest zwierzęciem wszystkożernym. Na jego dietę składają się drobne ssaki, ptaki, gady, płazy, owady, ryby ale również i owoce. W okresie zimowym chętnie wyszukuje kryjówek w bu­dynkach gospodarczych. Tchórz jest gatunkiem synantropijnym.


Cieczka odbywa się wiosną. Młode przychodzą na świat po kilku tygo­dniach.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Tchórz zwyczajny (Mustela putorius)
Tchórze zwyczajne od dnia 1 września do dnia 31 marca
OK  OK  OK  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  OK
Tchórze zwyczajne na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew cały rok OK OK  OK  OK  OK  OK  OK OK  OK  OK  OK  OK 

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

* Przez cały rok wolno polować na:
- borsuki, tchórze, kuny (leśne i domowe) na terenach obwodów łowieckich na których występuje cietrzew lub głuszec

 

 

 Broń
Myśliwska broń o lufach gwintowanych: sztucer, ekspres, kniejówka, dryling
Przy strzałach do 200 metrów
sztucerzluneta  200
Przy strzałach do 100 metrów
sztucer  100
Amunicja
polplaszczowy  pelnoplaszczowy

Można polować przy wykorzystaniu myśliwskiej broni gwintowanej, jednak pociski do niej muszą charakteryzować się energią pocisku nie mniejszą niż 1000 J w odległości 100 m od wylotu lufy. Prawo zezwala wykorzystywać do polowania na drapieżniki zarówno pociski półpłaszczowe, jak i pełnopłaszczowe. Przy polowaniu z bronią gwintowaną na tchórze wystarczą z pewnością mniejsze kalibry takie jak: .222 Rem. .223 Rem. 5,6 x 50, 5,6 x 57 i pociski pełnopłaszczowe.

 

Broń
Myśliwska broń gładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok, dryling
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Na polowaniu stosuje się amunicję śrutową o średnicy 2,5‒2,75 mm (nr 6‒5).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Trofeum
Futro
 
Polowanie

W przypadku polowania z bronią gładkolufową wolno wykorzystywać amunicję śrutową. Można polować zarówno zbiorowo, jak i indywidualnie, spotkanie z tchórzem to najczęściej przypadek. Prawo dopuszcza możliwość polowania na drapieżniki w nocy.
Na tchórze polujemy najczęściej przy okazji polowania na inne zwierzęta, ale czasami zachodzi koniczność zapolowania wyłacznie na tego małego drapieżnika, kiedy czyni on szkody w fermach drobiu czy hodowlach bażantów. Wówczas dosyć łatwo rozpoznamy tropy i ślady tchórza a nawet ustalimy miejsce, w którym przechodzi on na ogrodzony teren. Wówczas wystarczy urządzenie zasiadki i oczekiwanie na sotkanie z tchórzem. Możemy również wykorzystać ekstrakty zapachowe, zwabiające drapieżniki aby zwiększyć prawdopodobieństwo udanych łowów. Polując na tchórze w okresie zimy, pozyskamy cenne trofeum w postaci futerka.

 
 
 

Ciekawostki

 

- Tchórz obok piżmaka jest najmniejszym łownym ssakiem w Polsce.


- Na terenach gdzie występuje głuszec i cietrzew polowanie na tchórze dozwolone jest przez cały rok.

 

 

 

 

Jarząbek

 

  Jarząbek ma ciało długości do 40 cm, rozpiętość skrzydeł wynosi do 60 cm. Masa ciała dorosłego ptaka waha się od 0,35 do 0,45 kg. Dymorfizm płciowy jest mało wyraźny. Jego upierzenie na grzbiecie jest szarordzawe z poprzecznymi ciemniejszymi prążkami. Samca (koguta) wyróżnia ubarwienie podgardla ‒ czarne z białą obwódką. Pióra na głowie tworzą niewielki czubek. Od podgardla w kierunku grzbietu przechodzi biała pręga. Na ogonie występuje czarna, poprzeczna przepaska, a na podbrzuszu upierzenie jest jaśniejsze z licznymi rdzawymi i czarnymi plamkami. Podgardle samic (kur) jest szare, poprzecznie prążkowane; nie mają czarnej przepaski na ogonie.

 

 Okresy polowań

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
 Jarząbek (Tetrastes bonasia)
Jarząbki od dnia 1 września do dnia 30 listopada
NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  NO  OK  OK  OK  NO

 

- Jeżeli początek okresu polowań przypada bezpośrednio po dniu lub dniach wolnych od pracy, okres ten rozpoczyna się pierwszego dnia wolnego od pracy.
- Jeżeli koniec okresu polowań przypada na dzień poprzedzający dzień wolny od pracy, okres ten upływa z ostatnim dniem wolnym od pracy.

 Broń
 Myśliwska brońgładkolufowa: jednorurka, dubeltówka, bok
dubeltowkabok  40
Amunicja
srutowy
Myśliwska amunicja śrutowa, śrut o średnicy 2,25 lub 2,5 mm (nr 7 lub 6).
 
Uprawnienia
- podstawowe
 
Polowanie

Na jarząbki poluje się indywidualnie z wabikiem lub z psem, który wypłasza ukryte w podszycie ptaki. Prawo zezwala na strzelanie do jarząbków nie będących w locie. Polujemy z podchodu, czyli poruszamy się pieszo po lesie i w razie zerwania się ptaka strzelamy. Zawsze powinniśmy korzystać z pomocy psa. Po pierwsze pies doskonale wystawia myśliwemu ukrytego ptaka a po drugie zawsze znajdzie w leśnej gęstwinie jarząbka, który z powodu swojego upierzenia doskonale się maskuje i odnalezienie strąconego ptaka może sprawić sporo kłopotu, nie mówiąc już o odszukaniu ptaka zbarczonego.
Dużo bardziej emocjonującym jest polowanie na wab. Do tego celu używamy specjalnego wabika naśladującego głos kogutka.

 

 Ciekawostki

 

- Jesienią całkowita masa upierzenia jarząbka może sięgać nawet 20% ogólnej masy ciała. Spowodowane jest to koniecznością ochrony przed silnymi mrozami.

 

 

TOP