Daj się odnaleźć

Mapy obwodów

Ankiety łowieckie

Pogotowie postrzał.

Kamera EREAGLE E1

Aplikacje

Oceń psa

Szukaj

Pies myśliwski

PiesMysliwski2   Co to jest pies myśliwski? Na takie pytanie każdy się uśmiechnie, gdyż “każdy to wie”. Czy jednak na pewno znamy definicję i doskonale potrafimy rozróżnić psa myśliwskiego od innych psów? Tu już większość z nas zacznie się zastanawiać, czy w jego dotychczasowym mniemaniu o psach myśliwskich nie kryje się jakaś luka, lub czy jego własne rozumienie definicji psa myśliwskiego nie jest błędne. Oczywiście znajdą się i tacy, którzy bez zastanowienia, stanowczo stwierdzą „Tak, ja doskonale wiem co to jest pies myśliwski”. W tej grupie tylko niektórzy będą mieli stuprocentową rację.

   Spróbujmy więc znaleźć odpowiedź na pierwsze pytanie „Co to jest pies myśliwski”,
jaka jest najwłaściwsza, najbliższa prawdzie definicja psa myśliwskiego.

   W dobie internetu
każdy szukający odpowiedzi na nurtujące go pytania pierwsze kroki kieruje do najpopularniejszej wyszukiwarki gdzie wpisuje dane hasło lub frazę. Ja wpisuję słowa „pies myśliwski”

   Pierwszą definicję znajdujemy w Wikipedii. Wprawdzie podana jest w liczbie mnogiej „psy myśliwskie”, ale zacytujmy ją również
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psy_my%C5%9Bliwskie


Psy myśliwskie – grupa psów różnych ras użytkowanych przez myśliwych jako pomoc w polowaniu po uprzednim ich ułożeniu. Zależnie od sposobu zachowania na polowaniu, rozróżnia się wyspecjalizowane grupy psów myśliwskich.”

   Kolejną definicję czytam na stronie
http://psy-pies.com/artykul/psy-mysliwskie,93.html

„Psy myśliwskie to grupa psów różnych ras wykorzystywanych przez myśliwych jako pomocnicy w polowaniach na dziką zwierzynę i ptactwo.”

   Szukamy dalej. Na stronie PZŁ są linki do słowników łowieckich, ogólnego i tematycznych.
http://www.pzlow.pl/palio/html.run?_Instance=www&_PageID=5&newser=no&_C=C_DZIALY.KULTURA.SLOWNIK&_Lang=pl&_CheckSum=-486108707


   Niestety w dniu sprawdzania słownik ogólny był niedostępny, a w słowniku tematycznym zatytułowanym „Pies myśliwski” brak jest definicj
i psa myśliwskiego.

   Przechodzimy na stronę
http://encyklopedia.pwn.pl/ i w polu szukania wpisujemy frazę „pies myśliwski” . Po kliknięciu otrzymujemy sporo wyników, z których tylko jedno może nas zainteresować. Jest to hasło „myśliwskie psy” z objaśnieniem

psy wyszkolone do pomocy w polowaniu”

   Pozostałe hasła i ich objaśnienia dotyczą grup użytkowych lub konkretnych ras.

Kolejno szukamy w serwisie zbliżonym tematycznie do łowiectwa http://www.encyklopedialesna.pl/

Wpisanie frazy „pies myśliwski” daje wynik 0 (zero) rekordów. Poprawiam na „psy myśliwskie” i otrzymuję odpowiedź.


(łowiectwo), psy określonych ras, które ze względu na cechy wrodzone nadają się do układania myśliwskiego. Ich zadaniem jest pomaganie myśliwemu przez wykonywanie jednej lub wielu czynności (psy jednostronne, wielostronne lub wszechstronne).”

Klikam w przycisk „więcej” i znajduję źródło tego określenia, którym jest książka:
-
Krzemień M.P. 1000 słów o łowiectwie. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1986 r.PiesMysliwski3


   Szukam też w Otwartej Encyklopedii Leśnej
http://www.encyklopedia.lasypolskie.pl/doku.php?id=start jednak nie znajduję tu żadnych określeń dotyczących psa lub psów myśliwskich.

   Skoro wyniki szukania frazy „pies myśliwski” są dosyć „szczupłe” poprawiam frazę na liczbę mnogą „psy myśliwskie” ale wyniki powtarzają się jak przy liczbie pojedynczej.

 

   Ponieważ dotychczasowe wyszukiwanie w internecie nie zadowala mnie, próbuję jeszcze szczęścia na stronie Związku Kynologicznego w Polsce http://www.zkwp.pl/zg/

 

   Niestety w tym serwisie nie ma opcji wyszukiwania treści. Próbuję więc szukania „manualnego” klikając w różne działy, jednak nie znajduję nic na interesujący mnie temat.

   Jest jeszcze
serwis zatytułowany „Słownik łowiecki” http://slowniklowiecki.pl/

w którym znajduję taką definicję pod hasłem „pies myśliwski”

pies określonej rasy, który ze względu na cechy wrodzone nadaje się do układania myśliwskiego. Jego zadaniem jest pomagać myśliwemu przez wykonywanie jednej lub wielu czynności (psy jednostronne, wielostronne lub wszechstronne ).”

Pierwsza część zdania to powtórzenie wcześniej cytowanej książki „1000 słów o łowiectwie” a więc nic nowego.

   To tyle co wniósł do definicji psa myśliwskiego internet. Teraz czas zajrzeć do niektórych
tradycyjnych wydawnictw łowieckich.

   Na początek „Vademecum myśliwego” S. Godlewskiego z 1955r. W rozdziale zatytułowanym „Pies myśliwski” czytamy:
- „Prawo łowieckie uznaje za psy myśliwskie następujące ich rodzaje i rasy:
1) legawce;
2) płochacze;

3) gończe;

4) tropowce;

5) posokowce;

6) jamniki;

7) teriery;”

 

   Wynika z powyższego, że psem myśliwskim jest pies zaliczany do jednej z powyższych grup. W dalszej części książki znajdujemy bardziej szczegółowe wyjaśnienie, jakie konkretnie rasy lub psy zaliczane są do każdej grupy, ale nie ma tu definicji psa myśliwskiego.

   Kolejnym wydawnictwem jest „Mała encyklopedia leśna” PWN z 1980 roku, gdzie pod hasłem „Pies myśliwski’ znajdujemy następującą definicję:

- „Pies określonej rasy, zwykle przyuczony do spełniania jednej lub wielu funkcji pomocniczych względem myśliwego , jak: wyszukiwanie, wystawianie zwierzyny, tropienie postrzałków, aportowanie zdobyczy itp. ...”

 

Słownik języka łowieckiego” St. Hoppe z 1966r tak definiuje psa myśliwskiego

„Pies myśliwski
Pies ułożony do celów polowania i najczęściej należący do jednej z ras zwanych myśliwskimi”


W dalszej części definicji St. Hoppe podaje:
1. Rasy i odmiany
2. Zastosowanie, wyszkolenie i użytkowanie
3. Cechy wrodzone lub nabyte przez ułożenie
4. Zwroty i wyrażenia dotyczące psa myśliwskiego

„Słownik myśliwego” E. Szałapaka z 2004 roku podaje następującą definicję


„ Pies myśliwski, łowczy – pies specjalnie ułożony do polowań”

 

Zaglądam jeszcze do wydawnictwa cyfrowego „ Pierwsze początki terminologii łowieckiej” W. Kozłowskiego z 1822r. gdzie przeczytać można taką oto definicję psa myśliwskiego


„PIES MYŚLIWSKI w znaczeniu ogólnem każdy pies do różnego rodzaiu łowów używany. Gatunki u nas psów znane, są następuiące: chart, ogar i gończy, wyżeł, pudel, iamnik, piiawka, pokurcz, brytan, kondel i.t.d. Inne mniey znane są:

Leithund (skazotrop, tropowod) pies z ogara i charta, który bywa zawsze prowadzony na smyczy, idzie cicho i wiedzie myśliwego aż do zwierza.

Spürhund (iednotrop) wolno idzie i cicho iednego tylko trzymaiąc się tropu, chociaż by się ich więcey poprzecznych znaydowało.

Schweischund (farbotrop) idzie za podstrzelonym zwierzem póty, póki myśliwemu nie ogłosi gdzie się zwierz znayduie.

Retter albo Schirmer (zastawiec) tak iest nazwany ten wspaniały chart, który nietylko innym uszczwanego zwierza pozrzeć nie daie, ale owszem nienaruszonego częstokroć panu przynosi.”


  A na koniec jeszcze jedno archiwalne wydawnictwo „Encyklopedia staropolska” Z. Glogera z roku 1900-1903
dostępne także w internecie na stronie http://literat.ug.edu.pl/~literat/glogers/index.htm

 

Pies. Do myśliwstwa używano w Polsce psów gończych zwanych ogarami, wyżłów zwanych legawymi, chartów, jamników czyli taksów, oraz brytanów, kundlów i pijawek do szczwania grubego zwierza. W rejestrach pozostałości po Zygmuncie Auguście psy tropowe czyli ogary nazwane są „ślednikami” a psy wielkie do szczwania zwierzyny nazwane „wzłamnikami”. Każdy z tych głównych gatunków dzielił się jeszcze na rozmaite poszczególne, których liczono w Polsce przeszło 30, zwykle nazywanych od krajów, z których pochodziły. ...


   Tyle możemy się dowiedzieć z ogólnodostępnych źródeł. Oczywiście to nie są wszystkie dostępne źródła, ale niewątpliwe te definicje wystarczą do zrozumienia odpowiedzi na pytanie „Co to jest pies myśliwski?” i próby napisania podsumowującej temat definicji psa myśliwskiego.

   Według różnych źródeł szacuje się, że udomowienie psa miało miejsce od 12 do 17 tysięcy lat temu. Niektóre źródła podają jeszcze starsze datowanie udomowienia psa, ale w tym wypadku, dla omawianego tematy definicja psa myśliwskiego, nie ma to większego znaczenia. W każdym razie w początkowym okresie udomowienia psów człowiek zaczął korzystać z ich pomocy głównie podczas polowań. Pies także strzegł i chronił człowieka, ale jego podstawowym zadaniem był udział w łowach. Z książki Jana Ostroroga „Myślistwo z ogary” dowiemy się najwięcej na temat psów myśliwskich na terenie Polski w okresie średniowiecza. Tak więc od kiedy sięga wiedza człowieka i jak daleko sięgają dostępne materiały źródłowe, dowiadujemy się, że pies myśliwski towarzyszył człowiekowi i pomagał mu w łowach. Był to pies udomowiony, zwierzę które dzięki swym zmysłom i możliwościom doskonale nadawało się do tej roli.

   Ten związek człowieka z psem trwa do dnia dzisiejszego i pomimo że obecnie psy wykorzystywane są przez ludzi do przeróżnych celów, to jednak nadal ich pomoc w łowach jest nieoceniona i trudno sobie wyobrazić, żeby współcześni myśliwi polowali bez pomocy tych zwierząt.

   Wróćmy jednak do głównego wątku, czyli definicja psa myśliwskiego. Kiedy możemy powiedzieć, że pies jest psem myśliwskim a kiedy nie. Analizując wszystkie wcześniej podane definicje, można dojść do jednego wniosku, jednej definicji psa myśliwskiego mówiącej o tym, że pies myśliwski to pies, który pomaga myśliwemu podczas łowów. Taki obraz psa myśliwskiego wyłania się ze wszystkich cytowanych wyżej definicji. W starszych definicjach psa myśliwskiego takie określenie byłoby pełne, jednak bardziej współczesne źródła podają dodatkowy element definicji jakim jest słowo „ułożenie” i jest to zasadnym, aby to słowo uzupełniło definicję psa myśliwskiego.


„Pies myśliwski, to pies ułożony, który pomaga myśliwemu podczas łowów”

Tej definicji najbardziej zbliżone są określenia podane przez St. Hoppego


„Pies myśliwski
Pies ułożony do celów polowania i najczęściej należący do jednej z ras zwanych myśliwskimi”


i E. Szałapaka


„ Pies myśliwski, łowczy – pies specjalnie ułożony do polowań”

 

   Obie wskazują, że pies myśliwski powinien być ułożony. Nie może to więc być każdy pies, nawet taki, który charakteryzuje się instynktem łowieckim czy pochodzeniem od polujących rodziców czy z linii psów ras zaliczanych do myśliwskich, ale dodatkowo musi być ułożony, czyli karny, posłuszny i doskonale wywiązujący się ze swojej roli pomocnika na łowach, w zależności od rodzaju polowania i roli jaką otrzymał. W tych dwóch definicjach zabrakło jednak informacji mówiącej o tym, że pies musi brać udział w polowaniach i aktywnie pomagać myśliwemu. Trudno bowiem nazwać myśliwskim psa, który nawet przyuczony do łowów, nigdy nie bierze w nich udziału. W takim bowiem wypadku jest to wyłącznie pies ułożony ale nie myśliwski, pies myśliwego (jako własność) ale nie myśliwski w sensie jego roli, przeznaczenia i użytkowania.

   Przez analogię możemy porównać owczarka niemieckiego, którego prywatnie wychowuje i posiada osoba będąca policjantem. Wówczas taki pies jest psem policjanta, ale nie psem policyjnym, którym może się stać, kiedy zostanie do tego przyuczony i będzie pracował na tropach, przy wykrywaniu narkotyków czy innych czynnościach służbowych.

   Bardziej precyzyjną definicję psa myśliwskiego znajdujemy w Wikipedii


„Psy myśliwskie – grupa psów różnych ras użytkowanych przez myśliwych jako pomoc w polowaniu po uprzednim ich ułożeniu. Zależnie od sposobu zachowania na polowaniu, rozróżnia się wyspecjalizowane grupy psów myśliwskich.”

 

PiesMysliwski1

   Tu bardzo ważne są użyte sformułowania „ użytkowanych przez myśliwych” orazpo uprzednim ich ułożeniu” .
Oczywiście w tej definicji należy pominąć drugie zdanie „Zależnie od sposobu ...”, występujące tu jedynie jako rozwinięcie definicji psa myśliwskiego, ale nie zmieniające jej zasadniczej treści.

 


   Podsumowując wszystkie wcześniejsze definicje można pokusić się o sformułowanie takiej oto definicji psa myśliwskiego.

Pies myśliwski, to pies odpowiednio ułożony i użytkowany przez myśliwego na polowaniu.

  

   Taka definicja wydaje się oddawać właściwy sens określenia pies myśliwski, bez wszelkich niepotrzebnych rozszerzeń i uzupełnień treści. Prosta i krótka.

   Czy jednak takie rozumienie psa myśliwskiego jest powszechne? Niestety nie. Okazuje się, że są osoby, które odmiennie rozumują czym jest pies myśliwski, starając się przy tym tworzyć własne definicje, pasujące do ich sytuacji i potrzeb. Rozpisywać się na ten temat nie ma sensu, ponieważ jest to jedynie margines ludzi, którzy interesują się tym tematem. Trzeba jednak podkreślić, że żyjemy w wolnym kraju, gdzie każdy ma prawo do własnego rozumowania określonych pojęć, jednak nie wolno własnego zdania narzucać innym. Można przekonywać do własnych poglądów, ale ich nie narzucać. Podobnie jest z określeniem psa myśliwskiego, wynikającym z naszej historii, tradycji łowieckich i przekonań. Wystarczy poczytać podane wcześniej źródła i wiele, wiele innych (archiwalnych, dostępnych w bibliotekach cyfrowych) wydawnictw na temat łowiectwa i każdy logicznie myślący człowiek z takiej lektury wyciągnie właściwe wnioski, co to jest pies myśliwski, jaką rolę pełnił i pełni nadal.


Poruszając temat definicji psa myśliwskiego, mam nadzieję na nawiązanie dialogu z osobami o odmiennych poglądach a zarazem chętnych do otwartej dyskusji na ten temat. Zapraszam do komentowania artykułu, bez zbędnych emocji.

Piotr Gawin


 

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Polecamy

Wspomnienia z kniei

Postrzałki ankieta

TOP